Nisan ayında Zafer Akın hocamla beraber İzmir’deydik. Önce Dokuz Eylül Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü’nde ev sahibi sıfatıyla Zafer hocamı ağırladım; o sunum  yaptı, ben de slaytları değiştirdim :-) Sonra birlikte İzmir Ekonomi Üniversitesi, İktisat Bölümü’nün konuğu olduk. Sebeb-i ziyaretimiz İktisat, İşletme ve Finans’ta çıkan makalemizdi. İki seminerde de benzer eleştirileri görünce bir açıklama gereği duydum, bu yazıyı biraz da öyle düşünmek gerekiyor.

Eleştirilerin genel yönü, özellikle Efe Postalcı hocamızın da belirttiği gibi: “Ya ekonometri ile deneysel iktisattan aldığımız sonuçlar örtüşmezse? O zaman bunca yıllık oturmuş yöntemleri ile ekonometriyi bırakıp deneysel iktisata mı güveneceğim?” Soru tam olarak bu kelimelerle sorulmadıysa bile bu minvaldeydi; Zafer hocamın yaptığı 2 sunum esnasında aldığı en direk eleştiri de buydu açıkçası. Aslında bu eleştiri ilk bakışta haklı bile olsa teknik olarak muhatabına sorulmuş bir soru değil. Şöyle ki; deneysel iktisat bir sürecin sonucu olarak ortaya çıkan verileri incelemek için istatistiki / ekonometrik metotları kullanır. Bu süreç 4 aşamadan mütevellittir:

1. Öncelikle çevreyi seçersiniz. Laboratuar mı, saha mı (field) yoksa çevrimiçi (online) bir ortam mı?
2. Sonra kuralları tayin edersiniz. Kim, hangi kurallar çerçevesinde oynayacak ve bunun sonuçları kime ne şekilde etki edecek?
3. Daha sonra oyuncuları belirlersiniz. İktisatçılar mı? Öğrenciler mi? Belli bir yaş grubu olacak mı? vb.
4. Ve son olarak oyunu oynatıp veriyi toplarsınız ve bunu işlersiniz. İşte bunu işlediğiniz yerde istatistiki / ekonometrik metotları kullanırsınız.

Metotların farklı sonuçları vermesinin sebebi kullandıkları verilerin farklı olmasıdır. Yani bir ölçme yöntemi olan ekonometri, istatistiki yöntemlerle toplanan verilerdeki sonuçlar deneysel sonuçlarla aynı olmadığı için deneysel iktisatın karşısına “rakip” olarak çıkartılamaz. Burada bir farklılık varsa bu, verilerin toplanması sürecindeki ortamlardan kaynaklanan bir farklılıktır yani verilerin kaynağındaki bir farklılıktır. Öyleyse burada sorulması gereken asıl soru şudur:

- Acaba bu iki metodun topladıkları veriler birbirinden farklı ise ne yapmak lazım?

Eh, cevabı kendinde saklı bir soru değil mi? Tabi ki farklı olacak, zaten bu yüzden deneysel iktisada bir ihtiyaç var. Sahadan toplanan veriler yeterli olmadığı, sorduğumuz spesifik sorulara özel verileri toplayamadığımız için bunca çaba ya!

Programın en sevdiğim özelliği tabi ki açık kaynak kodlu ve ücretsiz olması! Konu hakkında teknik bilgi sahibi olanların geliştiriciliği, bizlerin de yaygın olarak kullanmamızla sürekli gelişen bir yapısı var. Bir diğer sevdiğim özelliği ise oturum kaydedebilme özelliğiniz. Örneğin 17 tane farklı denklem kurdunuz ama daha sonra bunlara tekrar bakmak istiyorsunuz. İşte oturum kaydetme sayesinde bir tık ile o ana kadar yaptığınız her şey, bir sonraki oturumda karşınıza çıkıyor. Ya da diyelim ki bu 17 tane tahminin sonucunda t-testlerini karşılaştırmak istiyorsunuz. Ekran görüntüsünün en üzerindeki yerde “Model 1″ yazan şekilde olduğu gibi modellerinizi buraya kaydediyorsunuz, sonra tutup sürükleyerek “Model Table”ın içine bıraktığınızda otomatik olarak karşılaştırmalı bir tablo çıkıyor karşınıza.
Biliyorum, şimdiye kadar kullandığınız E-views  ya da bir sürü emek harcayarak kod yazmanın inceliklerini öğrendiğiniz Pc-Give’i bırakmak zor gelecek ama inanın, çok ama çok kolay bir program. Sanırım 5dk. içerisinde Logit modelimi kurmuş, testleri bitirip çıktısını almıştım ki programı daha önce bilmeyen ve programları çözme konusunda pek de yetenekli olmayan birisi olarak söylüyorum.

Lafı fazla uzatmayalım. Siz şu kaynaklara bir bakın, kendiniz karar verin:

GRETL’i indirebiliceğiniz ve hakkında bilgi alabileceğiniz Türkçe sayfa
Araş.Gör. Cengiz Aytun’un GRETL’i anlattığı blog yazısı
Pardus’un konuyla ilgili sayfası

Bir başka deyişle Reklamlar… : ))

Ekonometrik Araştırmalar Derneği,  05 Ekim 2005 tarihinde, Ankara’da kuruldu. Dernek, ekonometri bilim dalının geliştirilmesine, bilimsel araştırmalar yapılmasına, bu bilim dalıyla gerek teorik gerek uygulama olarak ilgilenen tüm akademisyen ve araştırmacıların bir çatı altında toplanmasına katkıda bulunmak amacını taşımaktadır.

Dernek Mart 2006’dan bu yana Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) ile ortaklaşa ‘EAD-SETA İktisat Seminerleri Dizisi‘ne de ev sahipliği yapmaktadır. Alanında uzman akademisyen ve iktisatçılara ev sahipliği yapan söyleşiler aylık olarak düzenlenmekte ve ilgi duyan herkesi misafir etmektedir. Hemen söylemeliyim ki bu yılın konukları da çok keyifle dinlenecek kişiler… 17 Kasım 2009 Salı günkü seminerin konuğu Aykut Lenger. Ege Üniversitesi, İktisat Bölümü öğretim üyesi olan Aykut Lenger bizimle “Teknolojik Değişme ve İstihdam İlişkisinin Sektörlerarası Etkilerinin Analizi”ni paylaşacak. 29 Aralık 2009 tarihli seminerin konuğu ise Anadolu Üniversitesi’nden Yılmaz Kılıçaslan. 2010 yılı konuklarımız için sayfamızı düzenli olarak ziyaret edebilirsiniz.

Derneğin en önemli ve öne çıkan faaliyeti 2009 yılında çıkartmaya başladığı ‘International Econometric Review‘  isimli uluslararası hakemli dergidir. IER, varolan ve yeni sunulan ekonometrik teknikleri, kestirim, hipotez test etme, öngörüm ve politika analizleri gibi konuları kapsayan, ekonomi ve ilgili konularda geniş bir yelpazesi olan problemler için uygulayan yüksek kalitedeki makaleleri yayınlamayı hedeflemektedir.

Derginin altı aylık dönemlerde çıkartılması yönünde bir karar alınmış ve ilk sayı Nisan-2009’da yayımlanmıştır. Eylül-2009 sayısında yer alacak makaleler belirlenmiş ve yayım aşamasına geçilmiştir. İlk sayının makalelerine ücretsiz olarak ulaşmak ve bilgisayarınıza kaydetmek için şu sayfayı ziyaret edebilirsiniz.

Sosyal Bilimler Atıf İndeksi’nde (Social Sciences Citation Index, SSCI) yer alabilmesine ilişkin çalışmaların sürüdürüldüğü derginin editörlüğünü Prof. Dr. Asad ZAMAN’ın yapmaktadır. Derginin hakem danışma kurulu dünyanın ve Türkiye’nin alanında uzman akademisyenlerden oluşmaktadır. Danışma Kurulu üyelerinin tam listesine ve iletişim bilgilerine ise buradan ulaşabilirsiniz. Dergi ile ilgili bilgi almak için elektronik ileti [journal@era.org.tr] gönderebilirsiniz.

Siz değerli okuyucuların ilgi ve katkılarıyla bu nitelikte Türkiye menşeli nice uluslararası yayınların çıkması ve tanıtılması dileklerimle…