<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>iktisadiyat &#187; Deneysel İktisat Kitaplığı</title>
	<atom:link href="http://iktisadiyat.com/category/deneysel-iktisat-kitapligi/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://iktisadiyat.com</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Thu, 09 Feb 2012 18:20:14 +0000</lastBuildDate>
	<language>en</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.org/?v=3.2.1</generator>
		<item>
		<title>İktisatta Deney Yapılır mı?</title>
		<link>http://iktisadiyat.com/2012/01/26/iktisatta-deney-yapilir-mi/</link>
		<comments>http://iktisadiyat.com/2012/01/26/iktisatta-deney-yapilir-mi/#comments</comments>
		<pubDate>Thu, 26 Jan 2012 11:13:09 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Serkan Kiremit</dc:creator>
				<category><![CDATA[Deneysel İktisat Kitaplığı]]></category>
		<category><![CDATA[Deneysel ve Davranışsal İktisat]]></category>
		<category><![CDATA[Fizik ve İktisat]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://iktisadiyat.com/?p=3058</guid>
		<description><![CDATA[ Modern fen bilimleri başarılarını deney ve gözlem yöntemlerine borçludurlar. Deneycilik ve yararcılığın yalnızca fen bilimleri prosedürünü tanımladığı sürece doğru olduğunda herhangi bir şüphe yoktur (s. 35). [Zira] İnsan eylemi bilimlerinin uğraştığı tecrübe daima karmaşık fenomen tecrübesidir. İnsan eylemi söz konusu olduğunda laboratuar deneyi yapılamaz. (s. 34) Ludwig von Mises, İnsan Eylemi Bazı sorular sanki kesin [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: left"><em><span style="color: #000000"><img class="alignright" src="http://www.paduiblog.com/uploads/image/Harrisburg%20DUI%20lawyer%20lab%20cartoon.gif" alt="" width="300" height="298" /> </span></em><em><span style="color: #000000">Modern fen bilimleri başarılarını deney ve gözlem yöntemlerine borçludurlar. Deneycilik ve yararcılığın yalnızca fen bilimleri prosedürünü tanımladığı sürece doğru olduğunda herhangi bir şüphe yoktur (s. 35). [Zira] İnsan eylemi bilimlerinin uğraştığı tecrübe daima karmaşık fenomen tecrübesidir. İnsan eylemi söz konusu olduğunda laboratuar deneyi yapılamaz. (s. 34)</span></em></p>
<p style="text-align: left"><em></em><em><span style="color: #000000">Ludwig von Mises, <span style="color: #0000ff"><a href="http://www.liberte.com.tr/incele.php?id=NQ==&amp;kat=NA==&amp;kat1=" target="_blank"><span style="color: #0000ff">İnsan Eylemi</span></a></span></span></em></p>
<p><span style="color: #000000">Bazı sorular sanki kesin cevapları varmış gibi görülür. Oysa kaotik durumların sanılanın aksine tek bir cevabı yoktur. Ama anlaşılır ve sağlam bir mantığa sahip bir cevabı vardır. Bu cevap insanın kendi doğal sınırlarına ulaştığı anda ortaya çıkar. Örneğin, insan uçabilir mi sorusunun cevabı evettir. Bir araçla, yani bir vasıtayla, uçakla, roketle, yapay kanatla, planörle, helikopterle, uzay mekiğiyle mümkündür bu. Ama soru esasında şöyledir: İnsan kuş gibi uçabilir mi? Bunun cevabı tek kelimeyle hayırdır. İnsan iktisatta deney yapabilir mi? Evet, ama bu bize herhangi bir fayda ve kesinlik sağlar mı? Cevap hayırdır. Zira tam tersine, iktisatta deney yapmak bizlere zarar verir ve iktisat bilimini yanlış cevaplara götürür.</span></p>
<p><span style="color: #000000"><span id="more-3058"></span></span></p>
<p><span style="color: #000000">Fizik, biyoloji ve kimya bölümleri insani değerlerden bağımsız olduklarından dolayı laboratuar ortamında sayısız deney yapmak mümkündür. İnsan eylemlerinin değişik bakış açıları ve davranışları bu deneysel ortamlarda neredeyse hiç mevcut olmadığından, fen bilimleri için deneyin kesinliğine müracaat edilebilir. Yer çekimi kanunu, sürtünme kuvveti, oksijenin kaç atomdan meydana geldiği, DNA’nın yapısı, bir bilim adamı tarafından deneylerle tekrar ve tekrar kanıtlanabilir. Lakin iktisatta deney gelip geçicidir ve yararlı değildir. Sadece anlık bir bilgidir. Deneyciye sadece çok kısa zamanda bilgi sunar ve sonra ortadan kaybolur. Fen bilimlerinde suyun kaldırma kuvveti dünyanın her yerinde her vakitte her insan tarafından aynı şekilde hissedilir. Oysa iktisatta para miktarındaki herhangi bir artış karşısında, dünyanın herhangi bir yerindeki herhangi bir kişi aynı davranışta bulunmayabilir. Biri parayı tasarruf eder, diğeri kumara yatırır, diğeri bu artışa duyarsız kalır, bir diğeri tüketim yapmaya hazırdır. Kısacası, insan eylemlerinin olduğu bir ortamda laboratuar ortamı sadece ve sadece olması mümkün olmayanı ölçer. Bu da iktisatta vakit ve nakit kaybıdır.</span></p>
<p><span style="color: #000000">Laboratuarda bilim adamı demir ve pamuğun bütün atomlarını lime lime edebilir. Hangisinin özgül ağırlığının daha fazla olduğunu saptayabilir. Ama bir iktisatçı deney yaparak bir kilo demir mi yoksa bir kilo pamuk mu daha pahalıdır sorusunu cevaplayamaz. Hatta tarihi kayıtlara bile başvursa, sadece o dönemde bunlardan hangisinin insanlar için daha değerli olduğunu anlayabilir, o kadar. Ama asla bu bilgiyi günümüze taşıyamaz. Çünkü fen bilimlerinde olduğunun aksine, iktisattaki olaylar süreklilik arz etmediğinden, iktisat bilimi ölçümle, istatistikle ve matematikle kesin sonuçlara ulaşamaz. Çin’de demire çok ihtiyaç duyulması Türkiye’de pamuğa hiç ihtiyaç duyulmayacağı anlamına gelmeyebilir. Ya da pamuğun fiyatındaki yüzde 10’luk artış, pamuk arzının az olması anlamına gelmeyebilir. Pamuğun fiyatındaki artış, talebindeki aşırı artışa denk düşmüş de olabilir. Fakat bir iktisatçı olayların ne zaman, nerede ve nasıl olacağıyla ilgilenmek yerine iktisadın basit ve anlaşılır ilkelerini anlama iklimde kalmalıdır. Çünkü pamuktaki fiyat artışı gümrük vergisinin artmasından dolayı da meydana gelebilir. Yalnız, iktisatçı bir şeyde kesin olmalıdır. İktisatta bireyler farklı zamanlarda ve farklı yerlerde farklı şekilde tercihler yaptıklarından iktisadın sürekli tekrar eden sabit bir sayısı ve değeri yoktur. İktisadın formülleri (MV=PT) ya da sayıları (π) yoktur. İktisatta ölçüm o anlıktır, gelip geçicidir, uçucudur. Sadece tarihte kalan bir veridir ve geleceğe sabitler aktaramaz. İktisat bu açıdan gericidir diyen pozitivist kılıklılara kulak tıkanmalıdır, çünkü iktisat ne fen bilimlerine ne de sosyal bilimlere benzer. O, bulunan en yeni ve en kapsamlı bilimdir.</span></p>
<p><span style="color: #000000">İnsan eylemleri bilimi sayesinde iktisat “belirsizlik” ilkesini modern fizikten önce keşfetmiştir. Kuantum kuramı fizikteki deneyciyi aktif katılımcı ilân ederken, ekonomideki “belirsizlik” süreci iktisatçıyı onun ideolojik yargılarını ve ön değerlerini yok sayan pozitif iktisat ekolüne karşı güçlü kılmıştır. Çünkü iktisatçı sıradan bir insandır, değerden bağımsız süper bir ego değildir. İnsanın etik yargıları, metafizik hisleri, alışkanlıkları, eğitimi, çevresi, önyargıları ve ideolojik hassasiyetleri her zaman iktisadi analizleri etkileyecektir. O yüzden, fen bilimlerinde olduğunun aksine, iktisattaki deneyler çok ufak sapmalardan etkilemeyecek ve daha derin nitelikli şeyleri neredeyse tamamen bozacaktır. Deneyin analizi neredeyse araştırmacının değerlerini kaydıracaktır. Oysa fizikteki ideolojik yaklaşım dünyanın güneşe uzaklığını etkilemez, ama iktisat böyle değildir. Zira bu konuda aşırıya kaçmakta aptalca bir iştir. Marx’ın ifade ettiği gibi, özel mülkiyeti savunmak burjuva iktisatçının işi değildir. Mülkiyet kurumunu yok saydığımızda bunun aslında iktisadı yok saymaya varacağını bilmeliyiz.                             </span></p>
<p><span style="color: #000000">İktisattan özel mülkiyeti kaldırırsak insanların çoğunun evlerinin, arabalarının ve ev hayvanlarının ellerinden gitmesine şahit olmaz mıyız, ne kadar insanın perişan hâle düşeceğini fark etmez miyiz? Ama bu durumun sadece laboratuar ortamında gerçekleşeceğini söylerseniz, ben de size o zaman kimsenin “mülkü” olmadığında mübadelenin nasıl yapılacağını sorarım. Sonuç şudur ki, mübadele bilimi olan iktisat için illa ki bir mülk ve mülkiyet kurumu olmalıdır. İktisat biliminin bu konuda cevabı net ve mantıklıdır. Ha, gerçi mülkiyet özel mi yoksa kamusal mı olmalıdır sorusu hâlâ sorulmaktadır. Zamanımızın meselesi de budur. Ama bu mesele iktisatta her zaman olduğu gibi, deneysel ve gözlemsel nedenlerle değil, ne yazık ki tarihsel bir tecrübeyle sonuçlanmıştır. Sosyalizmin tarihsel tecrübesi, mübadele bilimi olan iktisadın insanların bireysel mülkleri olmadığında merkezi otorite aracılığıyla fiyatları hesaplayamayacağı önermesini doğrulamıştır. Bu durum aslında (matematiği ve istatistiği reddeden) iktisatçılara şunu tekrardan hatırlatmıştır: Masa başı iktisatçıların fiyatları deney ortamında oluşturmaları imkânsızdır. İnsan eylemleri bilimi bizlere şunu anlatır: Bireylerin özgür tercihleri olmadıktan sonra, gölge fiyatlar ile gerçek dünyada oluşan fiyatlar arasında en ufak bir bağlantı kurulamaz. Zira her bireyin tercihi saf olarak kendisine aittir, bir başkası tarafından ve özel olarak masa başı iktisatçıları tarafından bilinemez. Bilinmesi mümkün olsa bile, bu, gerçek anlamda bir tercih değil, uzaktan kumandalı bir bireyin tercihi olur. Zaten söz konusu sorun böyle bir bireyin saf tercih mantığının kullanmasını gerektirecek herhangi bir teşvike de sebep olmaz. Mesele şudur: Gözlemci, yani masa başı iktisatçısı, deney yaparken ve iktisadi olayları laboratuar ortamında yaratırken, mübadele ilişkilerinde bireyin saf tercih mantığına bizzat kendisi de dahil olur. Bu nedenle masa başı iktisatçısı öncelikle bir otoriterdir, ikincisi olayları yorumlarken keyfidir ve üçüncüsü bireylerin sübjektif değerlendirmelerini göz ardı ederek ticaretin doğasına karşı gelmiştir.</span></p>
<p><span style="color: #000000">Sonuç olarak iktisat, deneyciliğin, matematiğin ve istatistiğin ışığında rasyonel bir bilim olma yolunda yara almıştır. Ama bu durum iktisadın “gerçekleşmesi mümkün olmayan şeylerin” merkezinde aslında “ne olması gerektiğinin” cevabını bulmuş bir bilim olma yolunda önemli adımlar atmasını da sağlamıştır. İktisat, diğer insanların eylemlerine bağlı, çok çeşitli maddi ve manevi metaları tercih etmeye istekli, ama zamanının kıt olmasından dolayı insan kardeşleriyle işbirliğine girerek ürettiği metaları mübadele eden insanların bilimidir. Bu bilim insanı merkeze alan bir bilimdir. İnsan, düşünen, değerleri olan, tercihlerde bulunan, geçmişi öğrenen ve geleceğe spekülatif bakan bir varlıktır. İktisat mübadele bilimi ise – ki öyledir – bu durumda sayılar dünyasının hissedemeyen rakamlarını ya da deney farelerinin tercihler yapamayan özgür doğasını taklit etmeyi bırakıp, sadece ve sadece dünyadaki bütün insanların ortak noktasına odaklanmalıdır. Bu da insan eylemlerinin dünyasıdır. Dünyadaki bütün iktisatçılar, artık bu dünyanın kapısını açma vakti gelmiştir! Bu kapıdan buyurmaz mısınız?         </span></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://iktisadiyat.com/2012/01/26/iktisatta-deney-yapilir-mi/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>7</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Kamu Malı Oyunları 2</title>
		<link>http://iktisadiyat.com/2011/11/04/kamu-mali-oyunlari-2/</link>
		<comments>http://iktisadiyat.com/2011/11/04/kamu-mali-oyunlari-2/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 04 Nov 2011 17:36:54 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Levent_Neyse</dc:creator>
				<category><![CDATA[Deneysel İktisat Kitaplığı]]></category>
		<category><![CDATA[Deneysel ve Davranışsal İktisat]]></category>
		<category><![CDATA[Oyun Teorisi]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://iktisadiyat.com/?p=2805</guid>
		<description><![CDATA[&#160; Gerçek hayatta bireylerin kamu mallarına yaptığı katkı da, kamu mallarından faydalanma sıklığı da farklılıklar gösterir. Örneğin bir mahallede kurulmak istenen kamusal bir spor merkezi projesine o mahallede yaşayan insanlar tarafından yapılacak katkıyı düşünelim. Ve mahalleli bu projeye doğrudan, ancak anonim olarak katkı yapıyor olsun. Yani muhtarlığın önünde bir kutu var ve mahalleli katkılarını miktarını [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p><img class="alignright" src="http://www.deafwired.com/chicago/files/2011/08/kids6.jpg" alt="" width="244" height="162" />Gerçek hayatta bireylerin kamu mallarına yaptığı katkı da, kamu mallarından faydalanma sıklığı da farklılıklar gösterir. Örneğin bir mahallede kurulmak istenen kamusal bir spor merkezi projesine o mahallede yaşayan insanlar tarafından yapılacak katkıyı düşünelim. Ve mahalleli bu projeye doğrudan, ancak anonim olarak katkı yapıyor olsun. Yani muhtarlığın önünde bir kutu var ve mahalleli katkılarını miktarını kimseye göstermeden bu kutuya atabilir. Bu durumda herkesin aynı katkıyı yapmasını zaten bekleyemeyiz. Ancak bireylerin yaptığı farklı katkı paylarını nasıl açıklayabiliriz. Bir başka deyişle, spor merkezi projesine kim 10TL, kim 1000TL yatıracaktır?Kamu malı oyunlarında bu araştırma büyük önem teşkil etmektedir. <span id="more-2805"></span></p>
<p>Hatırlayacağımız üzere standart kamu malı oyunu, bir grup üyelerinin kendilerine verilen bir miktar paranın ne kadarını kendilerine ayıracaklarını ve ne kadarını ortak projeye yatıracaklarına kararını araştırmaktaydı. Oyun sonunda ise ortak projede toplanan para belli bir sayı ile (MPCR) çarpılarak oyuncular arasında eşit olarak paylaştırılıyordu.</p>
<p><strong>Ledyard (1995:143) Kamu Malı oyunlarına yatırım miktarını belirleyen unsurları 3 ana başlık altında toplamıştır:</strong></p>
<p>1-      Çevre (Environment)</p>
<p>2-      Sistematik</p>
<p>3-      Dizayn değişkenleri</p>
<p>Bu sınıflandırmaya göre kontolü kolay olan çevresel etkenler MPCR (Mariginal Per Capita Return), oyuncu sayısı, oyun tekrarı, oyunculara verilen bilgi homojenitesi, cinsiyet, homojenlik (simetri) ve eşiklerdir (Threshold).</p>
<p>Sistematik değişkenlerin ise kontorlü güçtür: İnançlar, İktisat eğitimi, deneyimler, arkadaş/grup kimliği, öğrenme, fedakarlık (Altruism), doğruluk (Fairness), Çaba, Riskten kaçınma (Risk Aversion)</p>
<p>Dizayn Değişkenleri ise deneyde uygulanacak kurallar olabilir: Oyuncular arası iletişim, iskonto, anonimite, ahlaki ikna (Moral Suasion).</p>
<p>Bu değişkenler bir kamu malı oyununda oyuncuların verdiği yatırım/bağış kararlarını etkilemektedir.</p>
<p>Bunların dışında oyunculara verilen para miktarındaki (Endowment) heterojenite üzerine de çalışmalar mevcuttur. Anderson et al. (2004), Cherry et al. (2005), Oxoby and Spraggon (2006)‘da endowment asimetrisinin katkı miktarlarını düşürdüğü görülmüştür. Ancak Chan et al. (1996) , Buckley &amp; Croson (2006) bu etkiyi gözlemlememiştir. (Chaudhuri: 2010)</p>
<p>Aynı şekilde MPCR arttıkça projeye yapılan katkı da artmaktadır. Yani kurulacak spor merkezi sporla ilgilenen kişilere daha büyük fayda sağlayacağından o kişilerin MPCR oranları yüksektir denebilir.</p>
<p><strong>Oyun tekrarı da katkı oranının değişiminde önemli bir konudur.</strong> Zira tüm kamu malı oyunlarında ortak eğilim oyunun turları ilerledikçe katkıların düşmesidir. Yani oyuncular ilk turda verdikleri para miktarını örneğin onuncu tura geldiğinde vermiyorlar. Ve yavaş yavaş sıfır olan Nash Dengesine yaklaşıyorlar.</p>
<p>Katkılardaki bu düşüş eğilimi Andreoni (1995)’te nezaket ve kafa karışıklığı olarak açıklanmaktadır.</p>
<p>Andreoni bu çalışmasından 5 sene önceki çalışmasında (Andreoni: 1995) bu eğilimi “Vermenin sıcak parıltısı” (Warm glow of giving) kavramı ile açıklamıştı.</p>
<p>Bu çalışmadan da iki sene önce (Andreoni: 1988) Andreoni katkılardaki düşüşü “Kendini düşünen bireylerin dominant stratejiyi oynamayı öğrenmeleri ve stratejik oyunun bir karışımı olarak açıklamıştı.</p>
<p>Palfrey &amp; Prisbrey (1997) ve Anderson et al. (1998) bu düşüşü farklı tiplerin kararlarındaki hatalara bağlar.</p>
<p>Katılımı yükseltmek içinse cezalandırma mekanizması, ahlaki ikna gibi mekanizmalar kullanılmaktadır. Özellikle cezalandırma yöntemi Kamu Malı Oyunlarında önemli yer tutmaktadır.</p>
<p><strong>Ledyard’ın 1995’teki geniş çalışmasından sonra 1990’ların sonuna doğru paylaşım modelleri geliştirlmeye başlanmıştır.</strong> Bunların en önemlisi özellikle Fehr and Schmidt modelidir (Fehr&amp;Schmidt: 1999) Fehr ve Schmidt eşitsizlikten kaçınma (Inequity Aversion) kavramlarını öne sürmüştür. Bu durumda oyuncular oyun sonunda diğer oyunculardan daha fazla kazanırsa suçluluk duygusu, daha az kazanırlarsa ise özenme/ kıskançlık hissetmektedirler.</p>
<p>Bolton ve Ockenfels’in modeli ise (Bolton &amp; Ockenfels: 2000) Oyuncuların diğer oyuncuların kazançlarını önemsediklerini ve kararlarını buna göre verdiklerini söyler. Bu çalışma Adam Smith’in Moral Sentiments’ında söylediklerini kanıtlar niteliktedir:</p>
<p>“İnsan her ne kadar bencil farz edilse de doğasında kendisine hiçbir getirisi olmadığı halde onu başkalarının servetiyle ilgilendiren ve kendi mutluluğunu da ona göre belirlemesine sebep olan ilkeler vardır [...]”</p>
<p><img class="alignright" src="http://images.angusrobertson.com.au/images/ar/97815998/9781599865935/180/270/plain/the-theory-of-moral-sentiments.jpg" alt="" width="130" height="194" />Tamamı: <em>How selfish soever man may be supposed, there are evidently some principles in his nature, which interest him in the fortune of others, and render their happiness necessary to him, though he derives nothing from it except the pleasure of seeing it. Of this kind is pity or compassion, the emotion which we feel for the misery of others, when we either see it, or are made to conceive it in a very lively manner. That we often derive sorrow from the sorrow of others, is a matter of fact too obvious to require any instances to prove it; for this sentiment, like all the other original passions of human nature, is by no means confined to the virtuous and humane, though they perhaps may feel it with the most exquisite sensibility. The greatest ruffian, the most hardened violator of the laws of society, is not altogether without it.</em></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Daha da tamamı: <a href="http://www.econlib.org/library/Smith/smMS1.html">http://www.econlib.org/library/Smith/smMS1.html</a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Kamu Malı Oyunlarında gelecek haftalar: Conditional Cooperation, Cezalandırma ve daha fazlası…</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><strong>Not:</strong> Kaynakçayı yazmıyorum. İlgilenen arkadaşlara istediği makalenin dataylı referans bilgisini verebilirim.</p>
<p><strong>Not 2:</strong> Ancak şu kaynaklar ayrıca önemli:</p>
<p>Ledyard, J., 1995. Public Goods: a survey of experimental research. In: Kagel, J., Roth, A. (Eds.), <strong>Handbook of Experimental Economics</strong>. Princeton University Press, Princeton.</p>
<p>Chaudhuri, Ananish, 2010. Sustaining Cooperation in Laboratory Public Goods Experiments: a Selective Survey of the Literature.<strong> Experimental Economics</strong> Vol. 14, Number 1, pp. 47-83.</p>
<pre></pre>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://iktisadiyat.com/2011/11/04/kamu-mali-oyunlari-2/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Kamu Malı Oyunları 1</title>
		<link>http://iktisadiyat.com/2011/09/01/kamu-mali-oyunlari-1/</link>
		<comments>http://iktisadiyat.com/2011/09/01/kamu-mali-oyunlari-1/#comments</comments>
		<pubDate>Thu, 01 Sep 2011 15:27:50 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Levent_Neyse</dc:creator>
				<category><![CDATA[Deneysel İktisat Kitaplığı]]></category>
		<category><![CDATA[Deneysel ve Davranışsal İktisat]]></category>
		<category><![CDATA[Oyun Teorisi]]></category>

		<guid isPermaLink="false"></guid>
		<description><![CDATA[Chaudhuri’nin kamu malı oyunları (Public Goods Game-PGG) çalışmalarını derleyip toparlayan, çiçeği burnunda makalesini (Chaudhuri: 2010) okuduktan sonra PGG’yi İktisadiyat okurlarına birazcık tanıtmak istedim. Zira baktım ki aslında deneysel iktisat hakkında uzun süredir de pek bir şey yazmamışız (evet! Özellikle Ben ve Barış).  Önce “PGG nasıl bir oyundur? Nasıl oynanır?” diye başlayıp, biraz da detaya ineceğim. [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><img class="alignright" src="http://www.hotcut.com/wp-content/photos/mcdonalds_russia.jpg" alt="" width="315" height="196" />Chaudhuri’nin kamu malı oyunları (Public Goods Game-PGG) çalışmalarını derleyip toparlayan, çiçeği burnunda makalesini (Chaudhuri: 2010) okuduktan sonra PGG’yi İktisadiyat okurlarına birazcık tanıtmak istedim. Zira baktım ki aslında deneysel iktisat hakkında uzun süredir de pek bir şey yazmamışız (evet! Özellikle Ben ve Barış).  Önce “PGG nasıl bir oyundur? Nasıl oynanır?” diye başlayıp, biraz da detaya ineceğim.<br />
<span id="more-2681"></span><br />
Oyunun tek tur (one shot) oynatıldığı koşulda: <strong><em>n</em></strong> adet oyuncunun her birine <strong><em>w</em></strong><em> </em>(endowment)  kadar para (ya da marka –token) veriliyor. Her oyuncu (<strong>i</strong>) bir katkı miktarı (<strong>C</strong>) belirler. Bu katkı sıfır da olabilir,  paranın bir kısmı da, hepsi de&#8230; Oyuncuların belirlediği kadar para ortak bir hesaba aktarılır. Göndermeyip kendilerine ayırdıkları para ise kendilerinin olur. Oyuncuların tümünün ortak hesaba aktardıkları paraların toplamı bir çarpan (<strong><em>x</em></strong>) ile çarpılır ve ardından bu parayı oyuncular arasında bölüştürür. Bu bölüşüm oyunun standart halinde herkese eşit olarak yapılır. Oyuncular kimin ne kadar para gönderdiğini, kimin kendine ne kadar ayırdığını öğrenemezler; yani katkılar tamamen anonimdir. Ancak oyun sonunda kişilerin kimlikleri bildirilmeden katkı miktarları hakkında bir bilgi oyuncularla paylaşılabilir.</p>
<p><strong>Yani:</strong></p>
<p>Katkı miktarı: C ( 0 ≤ C ≤ w)</p>
<p>Bir oyuncunun toplam kazancı [ w - C] + [ ( ∑ Cn . x ) / n ]</p>
<p><strong>Örneğin</strong><strong>:</strong> n=4 w=10 x=2 olduğu bir durumda eğer katkılar (c1,c2,c3,c4) (5,0,10,7) şeklindeyse oyuncuların kazançları şu şekilde olacaktır:</p>
<p>[ 10 - 5] + [ ( 22 . 2 ) / 4 ]</p>
<p>[ 10 - 0] + [ ( 22 . 2 ) / 4 ]</p>
<p>[ 10 - 10] + [ ( 22 . 2 ) / 4 ]</p>
<p>[ 10 - 7] + [ ( 22 . 2 ) / 4 ]</p>
<p><strong>P={16,21,11,14}</strong></p>
<p>Eğer tüm oyuncular parasının hepsini gönderseydi her oyuncu 20 birim, eğer hiçbir oyuncu herhangi bir katkı yapmasaydı her oyuncu 10 br kazanacaktı :</p>
<p>[ 10 – 10 ] + [ ( 40 . 2 ) / 4 ]=20</p>
<p>[ 10 – 0 ] + [ ( 0 . 2 ) / 4 ]= 10</p>
<p>Örnekteki rakamları incelediğimizde en yüksek kazancı elde edenin free rider (tereffücü – bedavacı) olduğunu, en az kazananın ise en yüksek katkıyı yapan oyuncu olduğu görülür. Ancak eğer herkes yüksek katkıda bulunursa herkesin kazancı artacaktır.</p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong>Bu durumda PGG’de ortak hesaba katkı yapmak mantıksız mıdır?</strong></p>
<p><strong><img class="alignleft" src="http://farm5.static.flickr.com/4083/5044398389_12919bae49.jpg" alt="" width="280" height="263" /></strong>Tahmin edileceği üzere bu oyunda da Nash dengesi katkının sıfır olduğu durumdur (C=0). Ancak zaten deneysel iktisadı ilginç yapan şey de insanların normalde kararlarını Nash dengesine göre vermediğidir. Örneğimizde eğer herkes parasının tümünü gönderirse herkesin neredeyse bu oyundaki free rider kadar (20’ye 21) çok kazanacağı ortadadır.</p>
<p>One shot oyunlarda genelde katkının yüksek olduğu, ancak oyun tekrarlarında katılımının düştüğü PGG’nin bilinen bir sonucudur. Yani oyuncular oyun tekrar ettikçe işbirliğinden free rider’lığa doğru geçmektedirler.</p>
<p>Bu dönüşümün sebebi kendi başına bir araştırma konusudur. Bunun sebebi iyi niyete de bağlanmıştır, kafa karışıklığına da, yanlış kararlara da. Daha detaylı bilgi için: (Andreoni: 1990, 1995, 1988, Andreoni and Croson: 2008, Palfrey and Prisbrey: 1997)</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>PGG hakkında Chaudhuri’nin makalesinde de, okuduğum birçok farklı PGG makalesinde de önemli bir kaynak olarak gösterilen The Handbook of Experimental Economics (Kagel and Roth: 1995) kitabının ikinci bölümünde John O. Ledyard PGG literatüründeki 1995 yılına kadar olan gelişmeleri incelemiştir.</p>
<p>PGG’lerle aynen devam</p>
<p>-</p>
<p><img class="alignright" src="http://www.diplom.am/images/news/brian-morrison-memorial-scholarships-in-engineering-in-university-of-canterbury-new-zealand-2011-n2869.jpg" alt="" width="160" height="126" />Hazır Chaudhuri ile Yeni Zelanda’ya gitmişken Canterbury Üniversitesinden John Fountain’e uğramadan dönmeyelim. Kendisi Quarterly Journal of Economics’te de Econometrica’da da yayınları olan Stanford’tan doktoralı şeker bir adamdır. (Big Cat)</p>
<p>Çok interaktif ders işliyor. Oyun Teorisi derslerini videolu mideolu, worksheetli, handout’lu, dersi bire bir alıyormuşçasına takip edebilirsiniz:</p>
<p>Sitesi: (week’i tıklaya tıklaya, hem eğlenerek, hem öğrenerek)</p>
<p><a href="http://www.econ.canterbury.ac.nz/personal_pages/john_fountain/econ223home.html">http://www.econ.canterbury.ac.nz/personal_pages/john_fountain/econ223home.html</a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Okulun video sitesi: (resmen TiViBU)</p>
<p><a href="http://uctv.canterbury.ac.nz/modules/journal/journalview.php?space_key=4&amp;module_key=188&amp;journal_user_key=8">http://uctv.canterbury.ac.nz/modules/journal/journalview.php?space_key=4&amp;module_key=188&amp;journal_user_key=8</a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&#8211;</p>
<p><img class="alignleft" src="http://www.futbolreal.com/wp-content/uploads/2011/06/granada.gif" alt="" width="75" height="100" />Bu arada kimi arkadaşlar Granada birinci lige çıkmış diyor. Onlara cevabı rakamlarla vereyim. Ligin en pahalı maçı Real Madrid-Barcelona: 375 öyRu. İkinci en pahalısı da Granada-Barcelona 350 Ovra. Neye yaradı 1. Lig?</p>
<p>Granada-Atletico Madrid maçını bekliyordum ki şehrin yegane Türk’ü olarak Arda’yı çaya davet edeyim, biletlerin 120 eyRA olduğunu öğrendim. Ülkenin en pahalı maçları burada vatandaş. Artık Arda kendi çaydanlığını getirsin, ne yapayım?</p>
<h5>Chaudhuri, Ananish. &#8220;Sustaining Cooperation in Laboratory Public Goods Experiments: A Selective Survey of the Literature&#8221;, <a title="Link to the Journal of this Article" href="http://www.springerlink.com/content/1386-4157/">Experimental Economics</a>, <a title="Link to the Issue of this Article" href="http://www.springerlink.com/content/1386-4157/14/1/">Volume 14, Number 1</a>, 2010, 47-83.</h5>
<h5>Kagel J., Roth A., <em>Handbook of Experimental Economics</em>, Princeton, Princeton University Press, 1995.</h5>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://iktisadiyat.com/2011/09/01/kamu-mali-oyunlari-1/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>2</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Saha çalışmaları konusunda önemli bir kitap: &#8220;Field Experiments in Economics&#8221;</title>
		<link>http://iktisadiyat.com/2008/11/04/saha-calismalari-konusunda-onemli-bir-kitap-field-experiments-in-economics/</link>
		<comments>http://iktisadiyat.com/2008/11/04/saha-calismalari-konusunda-onemli-bir-kitap-field-experiments-in-economics/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 04 Nov 2008 20:09:09 +0000</pubDate>
		<dc:creator>admin</dc:creator>
				<category><![CDATA[Deneysel İktisat Kitaplığı]]></category>

		<guid isPermaLink="false"></guid>
		<description><![CDATA[Uzun zamandır kimsenin yazamadığını farkettim. Sanırım diğer arkadaşlar da benim gibi tez konularındaki çalışmalara dalmışlar ki doğru düzgün sayfa ile ilgilenemediler. Bu aralar ben de &#8220;saha deneyleri&#8221; konusuna biraz daha derinlemesine girmeye karar verdiğimden bu alanda önemli bir eseri tanıtmamın faydalı olacağını düşündüm. Kitabımız &#8220;Field Experiments in Economics&#8220;in yazarları Middlebury College&#8217;dan Jeffrey P.Carpenter,  University of [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Uzun zamandır kimsenin yazamadığını farkettim. Sanırım diğer arkadaşlar da benim gibi tez konularındaki çalışmalara dalmışlar ki doğru düzgün sayfa ile ilgilenemediler.</p>
<p><a href="http://46.137.161.244/wp-content/uploads/2008/11/field.jpg"><img class="aligncenter size-medium wp-image-45" title="field" src="http://46.137.161.244/wp-content/uploads/2008/11/field.jpg" alt="" width="122" height="180" /></a></p>
<p>Bu aralar ben de &#8220;saha deneyleri&#8221; konusuna biraz daha derinlemesine girmeye karar verdiğimden bu alanda önemli bir eseri tanıtmamın faydalı olacağını düşündüm.</p>
<p>Kitabımız &#8220;<a href="http://www.amazon.com/Field-Experiments-Economics-Research-Experimental/dp/0762311746" target="_blank">Field Experiments in Economics</a>&#8220;in yazarları Middlebury College&#8217;dan <a href="http://community.middlebury.edu/~jcarpent/cv.html" target="_blank">Jeffrey P.Carpenter</a>,  University of Central Florida&#8217;dan <a href="http://www.bus.ucf.edu/gharrison/" target="_blank">Glenn W.Harrison</a> ve University of Chicago&#8217;dan <a href="http://home.uchicago.edu/~jlist/ " target="_blank">John A List</a>. Bir ek bilgi olarak Prof.List&#8217;in bu alana katkıları ile Arizona&#8217;ya ve oradan da Chicago&#8217;ya transfer olduğunu hatırlatalım.</p>
<p>Tamı tamına 372 sayfadan oluşan kitap 9 ana başlıktan oluşuyor. Bence olmazsa olmaz 3 bölüm şöyle:</p>
<p>1. Field experiments in economics<br />
2. Field experiments and control<br />
3. Field experiments in economics: some methodological caveats</p>
<p>Elsevier yayınlarındaki Research in Experimental Economics serisinden Volume 10 olarak çıkan kitabın seri arkadaşlarına da <a href="http://www.amazon.com/s/ref=nb_ss_gw/105-3768555-0773266?url=search-alias%3Daps&amp;field-keywords=research+in+experimental+economics&amp;x=0&amp;y=0" target="_blank">şuradan</a> ulaşabilirsiniz.</p>
<p>Konuyla ilgili olanların <a href="http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Economics/14-11Spring-2006/CourseHome/index.htm" target="_blank">buraya</a> da bakmasında fayda var. <a href="http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Economics/14-127Spring2004/CourseHome/index.htm" target="_blank">Bu</a> da deneysel iktisat&amp;finans ilişkisi ile ilgilenenlere bir bonus olsun.</p>
<p><strong>Ü.Barış URHAN</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://iktisadiyat.com/2008/11/04/saha-calismalari-konusunda-onemli-bir-kitap-field-experiments-in-economics/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Davranışsal İktisata Taze Kan: Exotic Preferences</title>
		<link>http://iktisadiyat.com/2008/11/04/davranissal-iktisata-taze-kan-exotic-preferences/</link>
		<comments>http://iktisadiyat.com/2008/11/04/davranissal-iktisata-taze-kan-exotic-preferences/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 04 Nov 2008 20:02:40 +0000</pubDate>
		<dc:creator>admin</dc:creator>
				<category><![CDATA[Deneysel İktisat Kitaplığı]]></category>

		<guid isPermaLink="false"></guid>
		<description><![CDATA[Exotic Preferences: Behavioral Economics and Human Motivation&#8217;i da tanıtmak yine bana kısmet oldu. Sanırım en çok da kitabı halen sabırsızlıkla bekleyen Burak Erdeniz sevinecektir bu tanıtıma Kitabımız bir yıl önce görücüye çıkmış; 600 sayfayı aşan hacimli yapısıyla davranışsal iktisat konusuna ilgi duyanları bir hayli memnun edecek gibi görünüyor. Altı bölümden oluşan kitapta 22 makale yer [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Exotic Preferences: Behavioral Economics and Human Motivation&#8217;i da tanıtmak yine bana kısmet oldu. Sanırım en çok da kitabı halen sabırsızlıkla bekleyen Burak Erdeniz sevinecektir bu tanıtıma <img src='http://iktisadiyat.com/wp-includes/images/smilies/icon_smile.gif' alt=':)' class='wp-smiley' /> </p>
<p style="text-align: center;"><a href="http://46.137.161.244/wp-content/uploads/2008/11/exotic_preference.jpg"><img class="size-medium wp-image-41 aligncenter" title="exotic_preference" src="http://46.137.161.244/wp-content/uploads/2008/11/exotic_preference.jpg" alt="" width="110" height="161" /></a></p>
<p style="text-align: left;">
<p>Kitabımız bir yıl önce görücüye çıkmış; 600 sayfayı aşan hacimli yapısıyla davranışsal iktisat konusuna ilgi duyanları bir hayli memnun edecek gibi görünüyor.<br />
Altı bölümden oluşan kitapta 22 makale yer alıyor. Bu makalelerin bir kısmı sadece G.Loewenstein&#8217;in iken bir kısmı da ortak çalışmalardan oluşmakta.</p>
<p>Kitaptaki bölümlerin isimleri şunlar:</p>
<p>1. General Perspectives, History and Methods<br />
2. Social Preferences<br />
3. Basic Research and Preferences<br />
4. Predicting Tastes and Feelings<br />
5. Intertemporal Choice<br />
6. Emotions</p>
<p>Kitapta ilgimi çeken ve okumak için heyecanlandığım birkaç makale ise şöyle:</p>
<p>-) Anticipation and the Valuation of Delayed Consumption<br />
-) The Red and The Black: Mental Accounting of Savings and Debt (D.Prelec ile)<br />
-) Separate Neural Systems Value Immediate and Delayed Monetary Rewards ( S.M.McClure, D.I.Laibson ve J.D.Cohen ile)</p>
<p>Yazıyı bitirmeden egzotik tercihlerle ilgilenenlere NBER&#8217;in <a href="http://www.nber.org/papers/w10597" target="_blank">şu</a> makalesini de önermekte fayda var.</p>
<p>Ü.Barış URHAN</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://iktisadiyat.com/2008/11/04/davranissal-iktisata-taze-kan-exotic-preferences/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Handbook of Experimental Economics: Yeni baskiya dogru&#8230;</title>
		<link>http://iktisadiyat.com/2008/11/04/handbook-of-experimental-economics-teni-baskiya-dogru/</link>
		<comments>http://iktisadiyat.com/2008/11/04/handbook-of-experimental-economics-teni-baskiya-dogru/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 04 Nov 2008 19:53:27 +0000</pubDate>
		<dc:creator>admin</dc:creator>
				<category><![CDATA[Deneysel İktisat Kitaplığı]]></category>

		<guid isPermaLink="false"></guid>
		<description><![CDATA[Daha once tanitimini yaptigimiz Handbook of Experimental Economics’in yeni baskisi icin 2 yeni calisma gorucuye cikmis durumda: &#8220;Auctions: A Survey of Experimental Research, 1995 – 2008&#8220;  (John Kagel &#38; Dan Levin) &#8220;Macroeconomics: A Survey of Laboratory Research&#8220;   (John Duffy) Duydugum kadariyla yeni baskiya &#8220;noroekonomi&#8221; basligi da eklenecekmis. U.Baris URHAN]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Daha once tanitimini yaptigimiz <a href="http://iktisadiyat.com/?p=20" target="_self">Handbook of Experimental Economics</a>’in yeni baskisi icin 2 yeni calisma gorucuye cikmis durumda:</p>
<p>&#8220;<a href="http://www.econ.ohio-state.edu/kagel/Auctions_Handbook_vol2.pdf " target="_blank">Auctions: A Survey of Experimental Research, 1995 – 2008</a>&#8220;  (John Kagel &amp; Dan Levin)</p>
<p>&#8220;<a href="http://www.pitt.edu/~jduffy/papers/hee11.pdf" target="_blank">Macroeconomics: A Survey of Laboratory Research</a>&#8220;   (John Duffy)</p>
<p>Duydugum kadariyla yeni baskiya &#8220;noroekonomi&#8221; basligi da eklenecekmis.</p>
<p><strong>U.Baris URHAN</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://iktisadiyat.com/2008/11/04/handbook-of-experimental-economics-teni-baskiya-dogru/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Handbook of Experimental Economics</title>
		<link>http://iktisadiyat.com/2008/11/04/deneysel-ve-davranissal-iktisat/</link>
		<comments>http://iktisadiyat.com/2008/11/04/deneysel-ve-davranissal-iktisat/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 04 Nov 2008 10:05:48 +0000</pubDate>
		<dc:creator>admin</dc:creator>
				<category><![CDATA[Deneysel İktisat Kitaplığı]]></category>

		<guid isPermaLink="false"></guid>
		<description><![CDATA[Tanıtımını yapacağım ilk kitap 1995 yılında John H.Kagel ve Alvin E.Roth&#8217;un editörlüğünde, Princeton Üniversitesi Yayınları tarafından basılan The Handbook of Experimental Economics. Kitap 715 sayfadan ve 8 ana bölümden oluşan bir şaheser Gerçekten bir el kitabı! İlk bölüm &#8220;Deneysel iktisata giriş&#8221; başlığı altında bu alanın tarihsel gelişimini, kullanılabilirliğini ve ilerleyen 7 bölümde karşımıza çıkacak deneylerle [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Tanıtımını yapacağım ilk kitap 1995 yılında <a href="http://www.econ.ohio-state.edu/kagel/ " target="_blank">John H.Kagel</a> ve <a href="http://www.economics.harvard.edu/~aroth/" target="_blank">Alvin E.Roth&#8217;un</a> editörlüğünde, <a href="http://press.princeton.edu/" target="_self">Princeton Üniversitesi Yayınları</a> tarafından basılan <a href="http://www.amazon.com/Handbook-Experimental-Economics-John-Kagel/dp/0691058970/ref=pd_bbs_sr_1/103-8670119-9787869?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1194099665&amp;sr=1-1" target="_blank">The Handbook of Experimental Economics</a>.<br />
Kitap 715 sayfadan ve 8 ana bölümden oluşan bir şaheser <img src='http://iktisadiyat.com/wp-includes/images/smilies/icon_smile.gif' alt=':)' class='wp-smiley' />  Gerçekten bir el kitabı!</p>
<p><a href="http://46.137.161.244/wp-content/uploads/2008/11/handbook-of-experim-econ.jpg"><img class="aligncenter size-full wp-image-21" src="http://46.137.161.244/wp-content/uploads/2008/11/handbook-of-experim-econ.jpg" alt="" width="137" height="216" /></a></p>
<p>İlk bölüm &#8220;Deneysel iktisata giriş&#8221; başlığı altında bu alanın tarihsel gelişimini, kullanılabilirliğini ve ilerleyen 7 bölümde karşımıza çıkacak deneylerle ilgili kısa örnekleri içeriyor.<br />
Kitabın diğer bölümleri ise şöyle;</p>
<p>2.Public Goods<br />
3.Coordination Problems<br />
4.Bargaining Experiments<br />
5.Industrial Organizations<br />
6.Experimental Asset Market<br />
7.Auctions<br />
8.Individual Decision Making</p>
<p>Bu bölümlerin hepsinde geniş çaplı bir literatür taramasına yer verilmiş.<br />
İçeriğine dikkat ederseniz makro-deneylerden bahsedilmiyor. Bu sebeple hedef kitlesinin doğrudan mikro-deneylerle ilgilenenler olduğunu söyleyebiliriz.Özellikle 1. bölümü; bu alanın tarihsel gelişimi ile ilgilenenler için ısrarla tavsiye ediyorum.</p>
<p>Bundan sonraki tanıtımımız N.E.Aydınonat hocamızın da okumayı arzu ettiği kitaplardan birisi olan <img src='http://iktisadiyat.com/wp-includes/images/smilies/icon_smile.gif' alt=':)' class='wp-smiley' />  &#8220;Behavioral Game Theory&#8221; kitabıyla devam edecek.</p>
<p><strong>Ü.Barış Urhan</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://iktisadiyat.com/2008/11/04/deneysel-ve-davranissal-iktisat/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>

