iktisadiyat

 Modern fen bilimleri başarılarını deney ve gözlem yöntemlerine borçludurlar. Deneycilik ve yararcılığın yalnızca fen bilimleri prosedürünü tanımladığı sürece doğru olduğunda herhangi bir şüphe yoktur (s. 35). [Zira] İnsan eylemi bilimlerinin uğraştığı tecrübe daima karmaşık fenomen tecrübesidir. İnsan eylemi söz konusu olduğunda laboratuar deneyi yapılamaz. (s. 34)

Ludwig von Mises, İnsan Eylemi

Bazı sorular sanki kesin cevapları varmış gibi görülür. Oysa kaotik durumların sanılanın aksine tek bir cevabı yoktur. Ama anlaşılır ve sağlam bir mantığa sahip bir cevabı vardır. Bu cevap insanın kendi doğal sınırlarına ulaştığı anda ortaya çıkar. Örneğin, insan uçabilir mi sorusunun cevabı evettir. Bir araçla, yani bir vasıtayla, uçakla, roketle, yapay kanatla, planörle, helikopterle, uzay mekiğiyle mümkündür bu. Ama soru esasında şöyledir: İnsan kuş gibi uçabilir mi? Bunun cevabı tek kelimeyle hayırdır. İnsan iktisatta deney yapabilir mi? Evet, ama bu bize herhangi bir fayda ve kesinlik sağlar mı? Cevap hayırdır. Zira tam tersine, iktisatta deney yapmak bizlere zarar verir ve iktisat bilimini yanlış cevaplara götürür.

Read the rest of this entry »

Gerçek hayatta bireylerin kamu mallarına yaptığı katkı da, kamu mallarından faydalanma sıklığı da farklılıklar gösterir. Örneğin bir mahallede kurulmak istenen kamusal bir spor merkezi projesine o mahallede yaşayan insanlar tarafından yapılacak katkıyı düşünelim. Ve mahalleli bu projeye doğrudan, ancak anonim olarak katkı yapıyor olsun. Yani muhtarlığın önünde bir kutu var ve mahalleli katkılarını miktarını kimseye göstermeden bu kutuya atabilir. Bu durumda herkesin aynı katkıyı yapmasını zaten bekleyemeyiz. Ancak bireylerin yaptığı farklı katkı paylarını nasıl açıklayabiliriz. Bir başka deyişle, spor merkezi projesine kim 10TL, kim 1000TL yatıracaktır?Kamu malı oyunlarında bu araştırma büyük önem teşkil etmektedir.  Read the rest of this entry »

Chaudhuri’nin kamu malı oyunları (Public Goods Game-PGG) çalışmalarını derleyip toparlayan, çiçeği burnunda makalesini (Chaudhuri: 2010) okuduktan sonra PGG’yi İktisadiyat okurlarına birazcık tanıtmak istedim. Zira baktım ki aslında deneysel iktisat hakkında uzun süredir de pek bir şey yazmamışız (evet! Özellikle Ben ve Barış).  Önce “PGG nasıl bir oyundur? Nasıl oynanır?” diye başlayıp, biraz da detaya ineceğim.
Read the rest of this entry »

Uzun zamandır kimsenin yazamadığını farkettim. Sanırım diğer arkadaşlar da benim gibi tez konularındaki çalışmalara dalmışlar ki doğru düzgün sayfa ile ilgilenemediler.

Bu aralar ben de “saha deneyleri” konusuna biraz daha derinlemesine girmeye karar verdiğimden bu alanda önemli bir eseri tanıtmamın faydalı olacağını düşündüm.

Kitabımız “Field Experiments in Economics“in yazarları Middlebury College’dan Jeffrey P.Carpenter,  University of Central Florida’dan Glenn W.Harrison ve University of Chicago’dan John A List. Bir ek bilgi olarak Prof.List’in bu alana katkıları ile Arizona’ya ve oradan da Chicago’ya transfer olduğunu hatırlatalım.

Tamı tamına 372 sayfadan oluşan kitap 9 ana başlıktan oluşuyor. Bence olmazsa olmaz 3 bölüm şöyle:

1. Field experiments in economics
2. Field experiments and control
3. Field experiments in economics: some methodological caveats

Elsevier yayınlarındaki Research in Experimental Economics serisinden Volume 10 olarak çıkan kitabın seri arkadaşlarına da şuradan ulaşabilirsiniz.

Konuyla ilgili olanların buraya da bakmasında fayda var. Bu da deneysel iktisat&finans ilişkisi ile ilgilenenlere bir bonus olsun.

Ü.Barış URHAN

Exotic Preferences: Behavioral Economics and Human Motivation’i da tanıtmak yine bana kısmet oldu. Sanırım en çok da kitabı halen sabırsızlıkla bekleyen Burak Erdeniz sevinecektir bu tanıtıma

Kitabımız bir yıl önce görücüye çıkmış; 600 sayfayı aşan hacimli yapısıyla davranışsal iktisat konusuna ilgi duyanları bir hayli memnun edecek gibi görünüyor.
Altı bölümden oluşan kitapta 22 makale yer alıyor. Bu makalelerin bir kısmı sadece G.Loewenstein’in iken bir kısmı da ortak çalışmalardan oluşmakta.

Kitaptaki bölümlerin isimleri şunlar:

1. General Perspectives, History and Methods
2. Social Preferences
3. Basic Research and Preferences
4. Predicting Tastes and Feelings
5. Intertemporal Choice
6. Emotions

Kitapta ilgimi çeken ve okumak için heyecanlandığım birkaç makale ise şöyle:

-) Anticipation and the Valuation of Delayed Consumption
-) The Red and The Black: Mental Accounting of Savings and Debt (D.Prelec ile)
-) Separate Neural Systems Value Immediate and Delayed Monetary Rewards ( S.M.McClure, D.I.Laibson ve J.D.Cohen ile)

Yazıyı bitirmeden egzotik tercihlerle ilgilenenlere NBER’in şu makalesini de önermekte fayda var.

Ü.Barış URHAN

Daha once tanitimini yaptigimiz Handbook of Experimental Economics’in yeni baskisi icin 2 yeni calisma gorucuye cikmis durumda:

“Auctions: A Survey of Experimental Research, 1995 – 2008“  (John Kagel & Dan Levin)

“Macroeconomics: A Survey of Laboratory Research“   (John Duffy)

Duydugum kadariyla yeni baskiya “noroekonomi” basligi da eklenecekmis.

U.Baris URHAN

Tanıtımını yapacağım ilk kitap 1995 yılında John H.Kagel ve Alvin E.Roth’un editörlüğünde, Princeton Üniversitesi Yayınları tarafından basılan The Handbook of Experimental Economics.
Kitap 715 sayfadan ve 8 ana bölümden oluşan bir şaheser Gerçekten bir el kitabı!

İlk bölüm “Deneysel iktisata giriş” başlığı altında bu alanın tarihsel gelişimini, kullanılabilirliğini ve ilerleyen 7 bölümde karşımıza çıkacak deneylerle ilgili kısa örnekleri içeriyor.
Kitabın diğer bölümleri ise şöyle;

2.Public Goods
3.Coordination Problems
4.Bargaining Experiments
5.Industrial Organizations
6.Experimental Asset Market
7.Auctions
8.Individual Decision Making

Bu bölümlerin hepsinde geniş çaplı bir literatür taramasına yer verilmiş.
İçeriğine dikkat ederseniz makro-deneylerden bahsedilmiyor. Bu sebeple hedef kitlesinin doğrudan mikro-deneylerle ilgilenenler olduğunu söyleyebiliriz.Özellikle 1. bölümü; bu alanın tarihsel gelişimi ile ilgilenenler için ısrarla tavsiye ediyorum.

Bundan sonraki tanıtımımız N.E.Aydınonat hocamızın da okumayı arzu ettiği kitaplardan birisi olan “Behavioral Game Theory” kitabıyla devam edecek.

Ü.Barış Urhan