iktisadiyat

Ana akım iktisadın genellikle dile getirdiği konulardan biri de bütün iktisat teorilerinin tek tek bireylerin neleri tercih ettikleri üzerine kurulu olması gerektiğidir. Bu temelleri ana akım iktisatçılar mikro temeller olarak adlandırırlar. Bu fikrin temelinde şu düşünce vardır: Ana akım iktisatçılara göre bütün iktisadi meselelerin (işsizlik, büyüme oranları, finansal dalgalanmalar vs.) temelinde toplumsal kararlar vardır. Bu toplumsal kararlar bireylerin aldıkları kararların toplamından oluşur. Bu durumda herhangi bir iktisat teorisi bireylerin hangi kararları neden aldığını açıklamalı, bu kararların toplamının nasıl toplumsal karara dönüştüğünü göstermeli ve bu toplumsal kararın nasıl bir iktisadi sonuç yarattığını ifade etmelidir.

Ana akım iktisadinin temelinde yatan bu görüş bence yarı yarıya doğrudur. Evet, tüm iktisadi meselelerin temelinde kesinlikle bireylerin tek tek verdikleri kararlar yatar. Ancak bu fikrin ikinci bölümü, yani teorilerin tamamen tek tek insanların verdiği kararların üzerine kurulu olması gerektiği düşüncesi bence yanlıştır. Bilimsel bir teorinin yapması gereken şey, açıkladığı konuyu en küçük, en temel noktasına kadar açıklamak değildir. Canlıların davranışları üzerine olan bir bilim alanının herhangi bir canlının yaşadığı biyolojik süreci muhakkak tek tek hücrelerin geçirdiği değişim üzerinden açıklama zorunluluğu yoktur. Hava durumunu ve iklimi inceleyen bir bilim dalı, herhangi bir iklimsel değişimi tek tek atomların hareketleri üzerinden açıklamak zorunda değildir. Toplumsal bir bilim olan iktisat da teorilerini tek tek insanların verdiği kararların üzerine kurmak zorunda değildir.

Read the rest of this entry »