Üslup bence de biraz sertti, aslını istersen bizim burayı kurmamız ve burada, senin de dahil olduğun şekilde “çıtası yüksek” bir şeyler yazmaya çalışmamızın sebebi yorumların da aynı ciddiyetle ve üslupla gelmesiydi. Yine de özür dilemiş olman önemli! Zira bir konuyu eleştirmek ayrı, onu yok kabul etmek ayrı! İktisatta matematiğe ve istatistiğe inanmamanı anlarım ama bu o alanları yok saymak anlamına gelmez. Ya toptan karşısındır çünkü… ya da bir kısmının tökezlediğine, işini iyi yapamadığına kanaat getirmişsindir çünkü… Eğer bu “çünkü”lerin arkası dolu değilse durum ulusal basındaki internet sayfalarının yorum kısımlarına döner ki hiçbirimiz bunu kabul edemeyiz; biz (sen, ben, can levent…) bu tarz yorumlarla karşılaşmayı hak etmiyoruz diye düşünüyorum.

Deney meselesine ya da “teori” meselesine gelince. Aslında senin bu üslubunun benzerini TSBD’nin kongresinde de görmüştüm. Ufak eleştirilerime “bu söylediklerinizi asla kabul edemem. en kibar ifadeyle saflıktır…” mealinde cevap veren ve iktisada “soldan” baktığını söyleyen arkadaşların hitapları işin bilimselliğinden çok karşı tarafı yok saymaya yönelikti.

Esas meseleye gelirsek yani Levent’in konusuna: Benim görüşüm teorilerin öngörüler sağlamak için önemli olduğudur. Eğer böylesi dinamik bir yapı içerisinde, sorunlara çözüm arıyorsan bunun için istatistiği de, matematiği de, pazarlamayı da, sosyolojiyi de… kullanırsın. Bunu kullanırken ölçüyü kaçırıp kaçırmadığın kişisel bir yaklaşımdan ibarettir. Örneğin tarım ekonomisi çalışan bir iktisatçı biyolojiden, ziraat mühendisliğinden, istatistikten yardım alır, bunları harmanlar, “gelecek 10 yıla ait pamuk arzını tahmin eder” ve bunu belli kısıtlar altında yapar. Bu arzın karşılığında gübreye olan talebi de, ziraat mühendisi talebini de tahmin etmiş olur. Ne yapmıştır? Sayısal yöntemler ve çevre bilimleri yardımıyla iktisadi bir olay hakkında “tahminde bulunmuştur”! DİKKAT!!!.. Tahminde bulunma “lüksü” birçok alanda olduğu gibi iktisatta da vardır. İşin içinde insan olduğu için zaten bunun adı tahmindir yoksa fizikteki gibi kesinlik içeren deneylerin sonucunda bir yargıya varılırdı. Dolayısıyla “teorici iktisatçıların” ya da daha genel ifadeyle “istatistik ve matematik” kullanan iktisatçılara kişisel olarak inanmaman ne onların yaptıklarını yanlışlar ne de yaptıklarının yanlış olduğunu, uygulama yönünün bulunmadığını ya da hatalı işler yaptıklarını ortaya koyar. Tabi ki senin söylediğin açıdan “çikolata talebiyle duble yollar arasında” bağlantı kurabilecek çapsızlıktaki çalışmalar için fazlasıyla geçerli. Zaten bu yüzden amaç ve araç ayrımının ne olduğunun iyi bilinmesi gerektiği yüzlerce iktisatçı tarafından tartışılmaktadır.

Sevgiler,

Sorularına cevap verirsem eğer! Düşündüğün gibi değil. Benim için bir bilime giriş ve çıkışların açık olması önşarttır. Bir şey “Yeni” diye yada “MODA” diye asla bir şeyi benimsemem. Lakin Şüpheye, mantığa, eleştirel akılcılığa ve reddiye ile gelişen şeylere dört elle sarılırım…İktisat teorisi diye hatta belli bir siyasi görüşü paylaşıyoruz diye Monetarist olmam. Yada Avusturya İktisada benziyor diye Davranışçı iktisatçı olmam. Ben içinde “İNSAN EYLEMLERİ” olan tercih-zaman’ı göz önünde bulunduran. Ve bütün insanları ilgilendiren bir şeylerin peşinden giderim. Çünkü bütün insanlar tercih yapar ve bir zaman içindedir. Herkes bir tercihte özgürdür ve tercih eder. Hiç tercih etmeyerek bile… Bu rasyoneldir. Bir intihar için bile su yerine zehir içen biri benim için tercih sahibi ve rasyoneldir. Çünkü ölüm onun yaşadığı 1 saat önceki durumundan daha iyi olma halini gösterir. Bu o birey için rasyoneldir. Fakat Neo-Klasik iktisat duvara tostlamış bir teoridir. Onda eleştirel akılcılık yoktur. O sınıra gelmiştir. O herhangi bir insanın tercih fotoğrafını masasına koyan ve bunu analiz eden iktisatçı için homo-ekonomus’tur. Okadar masa başı iktisatçısı onda bir duygu aramaz. Bir şey çöpe gittiyse eğer ve eleştireye artık kapılarını kapattıysa o teori bitmiştir. Aynı ilkel insanın sosyal davranışları gibi şimdi biz Noeonderthal insandan iktisat öğrenemeyiz. Biz bugüne bakarız. Analatmak istediğim buydu…

İkinci nokta ben iktisatta matematiğe ve istatistiğe inanmam. Şimdi Michael Jordan 1000 maç 100 sayı atsa, 1001. maç 100 sayı atma ihtimali yüksektir. zira 100 sayı atmasını asla bu istatistik ve matematik sağlamaz. Eğer bu kesin bir veri değilse Kesin değildir. Bu fizik değildir ki yerçekimi kanunu dünyanın her yerinde aynı olsun. Bu insan ve M.Jordan ya 1 sayı atarsa ne yapacağız? İktisat budur. İktisat metodolojiktir. Ama bu metodolojideki kanunlar Bütün insanların TÜKETİCİ olması gibi çok az kesinlikler üzerine oturur….

Üslup için özür. Bilimde alınganlık yapmak değil, karşıdakiden bir şeyler öğrenmek önemlidir. Bu makale aslında çok iyi bir makale sadece örnekleri kötüydü…Demek istediğim buydu, asla başka kötü bir şey için değil….

Ancak savundugunu tam anlamadim mi acaba? Demek istedigin “yeni olan kabul edilmeli ve teori ile zaman kaybedilmemeli” mi?
Iktisat, davranisa veya kalitatif bilgilere dayanmali ve matematikten uzak mi durmali?