Sanırım yanlış anlaşıldım. Kırdıysam özür dilerim.

Tekrar sohbetin için teşekkürler,

Ü. Barış Urhan

Muhabbetle,

Ü. Barış Urhan

Sizin referans aldığınız durum hakkında bilmediğim için yorum yapmam mümkün değil ama ben sadece “otoriteyi referans alma”nın yanlışlığı üzerine vurgu yapmak istedim.

Can hocam,
Yazdığınız sorular çok anlamlı ve her vakada üzerinde düşünülmesi gereken sorular. Ancak görüşünüzün aksine konuyla ilgili olarak sorduğunuz soruların her birine ikişer paragraflık cevap verebilirim desem yalan olmaz herhalde. Ancak bunu yapmam çok yersiz ve tatsız bir tavır olurdu.Üzerinde bahsettiğimiz vaka insanın iktisadi davranışlarına dair en ufak bir ipucu vermezse ne verir bilmiyorum. Sizin de bildiğiniz gibi literatür “aptal vakalar” üzerine yazılmış nefis makalelerle dolu. Yazılarınızdan okuduğum kadarıyla sizin bilginize ve bakış açınıza güvenim ve saygım tam ancak bu konuda çok yargılayıcı ve kestirip atan bir tavırda olduğunuzu düşünüyorum.

Saygılar,

Ayrica unutmayalim ki, ulkemizde iktisat egitimi sadece universitede veriliyor. Yurtdisinda erken yasta ekonomik bir temel verilmesi amaclaniyor. bu da ilerde onlarin ekonomik olgulara daha fazla ilgi duymalarini sagliyor. Ne yapalim artik biz de universitelerde aldiklarimizla idare edecegiz. A+ journal larda yazmak artik bize kaliyor. Ister Nobelli iktisatciyi sallamayan hocalarinizla ister ekonomideki her soruya ilgi ve alaka duyan hocalarinizla ya da yalniz basiniza.

Basarilar,

Bir şeyin yaşama ait bir olgu olması onun iktisat açısından önemli olduğu anlamına gelmez. Bu hususta şunu sormak lazım: Bir konuyu iktisadî açıdan araştırılmaya değer kılan şey nedir? Kamyon şoförlerinin olduğu durumu düşünelim: Bu şoförlerin Starbucks’tan hangi koşullarda kahve içebileceklerini araştırmak iktisat bilimi açısından ne ifade eder? Bu koşulları öğrendiğimizde bundan ekonomik olgularla ilişkili hangi genel sonuçlara varabiliriz? Bu sonuçlar gerçek hayattaki ekonomik olayları anlamamızda ne kadar işimize yarar?

Bence bu sorular iktisat biliminin araştırma konusu olarak neleri kapsayabileceğine dair bazı ipuçları veriyor. Bu sorulara tutarlı yanıtlar verdiğiniz ölçüde araştırma konunuzu iktisatla ilişkilendirebilirsiniz. Ben olaya böyle yaklaşıyorum.

İlk paragrafı bana hitaben yazdığın için fikrimi belirtmek, fikir teatimizi sürdürmek isterim. Söylediğin şeye katılmıyorum. Bugün Türkiye’de, ne yazık ki, Nobel almış bir iktisatçının doktora yeterlilik sınavından geçen birisine “sen yeterli misin, gel bir de ben bakayım” demek; en hafif ifadeyle ahmaklık olur! Haddini bilmemektir, seviyesizliktir! Çünkü bu sözün Türkçesi: “O Nobel almış olabilir ama onun sorduğu sorular senin iktisat bilgini benim ölçtüğüm gibi ölçemez. Bu yüzden seni ben değerlendireceğim, onun değerlendirmesi yetersizdir” demektir. Şimdi elimizi vicdanımıza koyalım ve soralım: Son 10 yılda, QJE, AER, Econometrica gibi A grubu dergilerde toplamda 10 yayın bile yapamamış bir yerleşik iktisat camiası hangi hakla Nobel almış bir iktisatçının değerlendirmesini ciddiye almayabilir?

Sevgiyle,

Ü. Barış Urhan

İkincisi ise Can Hoca’nın “bu iktisat değildir”, “arkadaşın boş işlerle uğraşıyor”, “hocası iktisat bilmiyor” diyerek kestirip atması. İktisatın neyi kapsayıp neyi kapsamayacağı, neyin iktisat neyin iktisat olmayacağı kanımca sorulması güç olduğu kadar birçok önkabulü de barındırır. Ne kadar değerli insanlar da olsanız bence bu tavır hoş bir tavır değil. Kamyon şöförlerinin kahve içmesi de yaşama ait bir olgudur ve iktisat eğitimine nasıl ve ne şekilde kullanıldığına bağlı olarak katkı sağlar diye düşünüyorum. En vahimi ise bir kişinin iktisat bilip bilmediğine bir tek örnekten yola çıkarak yüksek bir ihtimal vermeniz.

Haddimi aştıysam tekrar özür dilerim ancak bilimin ne kadar kaygan bir zeminde olduğunu az çok tecrübe ettik diye düşünüyorum tarih boyunca. Neyin faydalı, neyin zararlı ya da neyin önemli neyin önemsiz olduğu tartışmaya değer bir konu ama neyin disipline ait neyin olmadığı konusunda bu kadar kesin konuşmak bilmiyorum ne derece doğru.

Kamyon şöförlerinin ne zaman ve hangi şartlarda Starbucks’tan kahve içeceğinin araştırılacağı mecra akademiyse (ki öyle olmadığı takdirde arkadaş muhabbetinden veya konu bulamamış bir köşe yazarının tek günlük yazısından öteye geçmez) bunu araştıracak bilim de iktisat olur gibime geliyor. Psikoloji mi? Sosyoloji mi? Ne olabilir ki?

Bu akademisyenlere iktisat sınavı fikrine çok fena katılıyorum ama sınavı lütfen Can Madenci yapmasın, bakın adamın şakası yok. Tek cevapta çocuğun fikrini, çocuğun hocalarını silmekle işe başlayıp aniden bir de sınav patlattı. Türkiye’nin zaten kötürüm kalmış iktisat dünyası da dağıldı gitti.

“Kamyon şoförleri ne zaman ve hangi şartlarda Starbucks kahve içer?” Bunu mu araştırıyor arkadaşın? Bu iktisat falan değil. Gene de bu öğrenciye fazla kızmayalım. Zira onun mikro iktisat hocası da büyük ihtimalle iktisat bilmiyor. Öyle olunca öğrencisine iktisat anlatmıyor.

Bana kalsa tüm üniversitelerdeki iktisat hocalarını ve asistanlarını adam akıllı bir iktisat sınavından geçiririm, geçemeyenlere de kapıyı gösteririm. Öğrencilere adam gibi iktisat anlatmayacak insanları okullarda tutmanın anlamı yok.