iktisadiyat

Geçenlerde Avusturya İktisat Okulu iktisatçılarından biri olan Murray Rothbard’ın “Man, Economy, and State” adlı kitabını karıştırıyordum. Kitapta bazı ilginç yerlere denk geldim, bunlardan aşağıda bahsedeceğim. Rothbard Avusturya Okulu dışında tanınan bir iktisatçı değil. Fikirlerinde de hocası Ludwig von Mises kadar katı. Bununla birlikte, Rothbard’ın düşünceleri Avusturya Okulu’nun nasıl bir iktisat zihniyetine sahip olduğuna dair iyi bir fikir veriyor.

Avusturya Okulu bugün iki kola ayrılmış durumda. Bir tarafta okulun doğru çizgisinin Menger – Böhm-Bawerk – Mises – Rothbard olduğunu savunan Misesçiler, öte tarafta ise aynı doğru çizginin Menger – Wieser – Hayek – Kirzner olduğunu söyleyen Hayekçiler var. Tabii, iki taraf da birbirlerini pek sevmiyor. Ama Avusturya Okulu’nun ana akım iktisatta çokça ciddiye alınan bir okul olmadığını düşündüğümüzde, bu ayrılığın pratikte önemli bir yanı kalmıyor.

Read the rest of this entry »

Bu yazıyı okuyacak olanları uyarmalıyım. Bu yazının yazarı, lisans eğitimini daha yeni tamamlamış, ağzı laf yapan, bilim insanının üç aşamalı evrim sürecinin henüz birinci aşamasında (bilimsel köle  – bilim adamcığı – bilim adamı), Ferrari motoru takılmış Şahin havasında, 85 model biridir. Okuyacaklarınızı lütfen bu bilgiler ışığında değerlendiriniz sevgili okurum.

Nedir bu yazıda anlatmaya çalışacağım? Lisans eğitimine devam eden ya da lisans eğitimini tamamlamış bir iktisatçı adayının, kariyer konusunda kesin deyişlerde bulunmasının mavra atmaktan öteye gidemeyeceğini anlatacağım.

Read the rest of this entry »

“Borsa: Para Asla Uyumaz” adlı Oliver Stone filmini bugün izleyebildim. Birinci filme olan hayranlığımın uyandırdığı merakın yanında Oliver Stone’un tarzını beğeniyor olmamın da rolü vardı filmi izleyecek olmam için duyduğum heyecanda. Oliver Stone, Amerikan rüyasının gerçek yüzünü anlatan filmleriyle Hollywood’da yer edinmiş sol bir göz. Gel de sevme bu adamı. Bu yazıda, pek haddim olmasa da filmle ilgili düşüncelerimi paylaşacağım sizlerle. Öncelikle, 1989 yapımı olan ilk filmin iktisadi boyutunu sizlere hatırlatıp ardından yeni filmle ilgili görüşlerimi paylaşacağım. Hem patronum hem de hocam olan Güven Sak’ın dediği gibi: Merak edenleri aşağıya beklerim efendim.

Read the rest of this entry »

“Kuantum Kuramıyla sarsılmayan onu anlamamış demektir” (Niels Bohr).

Geçen gün eski kitaplarımı karıştırırken, Kuantum Fiziği ve Gerçeklik üzerine yazılmış, Schrödinger’in Kedisinin Peşinde adlı kitap dikkatimi çekti. Fizikte bazı kavramların ve bulguların imlemlerinin sindirilmesi zaman alıyor; hele bir de kuantum dünyasının binbir türlü ilginçliklerinden bahsediyorsak, bir süre sonra zihinsel temassızlık noktalarının oluşması kaçınılmaz hale geliyor. Kitabı burada sizlerle paylaşmamın nedeni de, kuantum kuramı hakkında duru, tutarlı ve tarihsel bütünlük içinde anlaşılabilir bir öykü sunması açısından eseri oldukça yararlı bulmamdı.  Benim elimdeki basım, Metis Yayınları’ndan 2005 yılında Nedim Çatlı’nın çevirisiyle çıkmış.  Kitabın orjinal adı In Search of Schrödinger’s Cat (1984), yazarı ise dünyaca ünlü astrofizikçi John Gribbin. Gribbin, 20.yüzyıldan başlayarak kuantum kuramıyla devrim yaşayan fizik dünyasını hemen hemen tüm ana noktalarıyla tarihsel bir süreç içersinde ele alıyor. Eser, lise düzeyinde temel fizik bilgisi olan bir okurun rahatlıkla anlayabileceği, matematiksel detay içermeyen, kuantum kavramı merkezinde dönen, dönemin ünlü bilimadamlarını ve çalışmalarını özetle tanıtan bir bilimsel serüven olarak nitelendirilebilir. Gribbin, sadece anahatlarıyla 20.yüzyıl fiziğini aktarmakla kalmıyor, çeşitli yanlış anlamalar ve kafa karıştırıcı noktalar üzerinde de aydınlatıcı açıklamalar yapıyor.  Maddenin dalga-parçacık özelliği, Schrödinger’in Kedisi, Heisenberg Belirsizlik İlkesi, Bohr’un meşhur atom modeli, EPR Paradoksu, Kuantum Fiziğinin Kopenhag Yorumu ve Çoklu Evrenler Kuramı gibi birçok ilginç konuya değiniyor Gribbin. Özellikle, Heisenberg Belirsizliği ve Kopenhag Yorumu gibi bulanık konuları birkaç anahtar cümleyle anlaşılabilir kıldığını söyleyebilirim. Kitabın sonlarına doğru ise kendini kuantum fiziğinin Çoklu Dünyalar Yorumuna yakın hissettiğini ve genel olarak fiziğin gidişatı hakkında kişisel görüşlerini okura aktarmayı ihmal etmiyor.  Bütün bunların dışında, okuru  yeni kuantum bulgularının kavramsal boyuttaki felsefi imlemleri üzerine de bir beyin egzersizi bekliyor.  Neticede kuantum yasalarının ve modern fizik tarihinin zihin açıcı bir özetini okumak istiyorsanız  ya da siz de Schrödinger’in Kedisinin peşindeyseniz, bu kitabın kütüphanenizde bulunmasında fayda var.

Geçtiğimiz yıllarda insanın DNA haritası çıkarıldı ve o günden beri gen dizilimlerinin tespiti üzerinde çalışılmaktadır. Amaç, hastalıklara sebep olan genetik problemleri tespit edip bu problemlerin çözüm yollarını araştırmak, yani yolun en sonunda şu an için çaresiz olarak nitelendirdiğimiz hastalıklara çare bulmak gibi görünüyor. Farklı bir bakış açısıyla, aslında amaç insanın ortalama ömrünü arttırmak. Japon bilim adamları, kendi ülkeleri için bu rakamı yüze çıkarmaya niyetlenmiş.

Bir koyunun kopyalanması ile tüm dünyanın farkındalığını kazandı klonlama olayı. Vatikan dâhil olmak üzere dünyanın büyük bir kısmı Dolly adlı koyun üzerine konuşmaya başladı. Dolly, aslında olayın sadece başlangıcıydı. Elbette amaç, insanı kopyalamaktı. Konu insan olunca, üzerine yazıp çizen, fikir beyan eden de fazla oldu, hatta konu üzerine filmler bile yapıldı. Ada adlı filmde, klonlamanın insanın ortalama ömrünü uzatmada bir araç olarak kullanılabileceğinden bahsediliyordu. Kopyaların bir nevi insan yedeği olarak kullanılabileceği fikrinden yola çıkan film, etik tartışmalarını da beraberinde getiriyordu. Kopya da olsa onlar insandı.

Read the rest of this entry »

1986 yılında ECM Records’tan çıkmış, hala keşfedilmeyi bekleyen bir albüm Rain On The Window.

Albümden önce kısaca ECM Records’u tanıtmak isterim. Avrupa’nın yeni müzik estetiğini temsil etmek üzere, 1969 yılında sahibi ve yaratıcısı müzisyen Manfred Eicher tarafından kurulmuş bir şirkettir. İkibin üzerinde albümün prodüktörlüğünü üstlenmiş ve dünyanın faik kesmine -sanat açısından- seslenmiştir. Dünyada da pek alıcısı olmayan müzik türlerinin ve müzisylenlerin ardında durmuş.

Read the rest of this entry »

Bu üçüncü yazıyla hikâyemi sonlandırıyorum. Bu yazıda bir öğrencinin yolunu yeniden çizerken çektiği sıkıntıları ve inanmanın gücünü bulacaksınız.

Read the rest of this entry »

Bu çalışmada bir ekonomik sistem olarak “İslam Ekonomisi” tahlil edilecektir. Reel sosyalizmin zaten yıkıldığı ve batı temelli kapitalizmin ideolojisi olan liberalizmin de yetersiz kaldığı günümüzde üçüncü yol arayışlarına cevap verebilecek mevcut bir kurumdur İslam ekonomisi. Çalışmada ilk olarak İslam düşüncesindeki iktisadi bireyle homo economicus mukayesesi yapılacak ve ardından İslam ekonomisinin temel öğeleri ele alınıp bu öğelerin kapitalizm ve sosyalizmle paralellik ve zıtlık gösterdiği noktalar incelenecektir.

Read the rest of this entry »

Hikâyeme kaldığım yerden devam ediyorum. Bu kısımda İTÜ’lü yıllarımın özetini bulacaksınız.

Read the rest of this entry »