iktisadiyat

Çok para kazanıyormuşum gibi, geçenlerde bir “tasarruf” telaşıdır aldı beni! Her ayın sonunda elimde kalan 3-5 kuruşu nereye koysam diye yastığımın altında sayarken bir yakınım “TOKİ’ye girsene” diye nasihatte bulununca merak edip araştırdım. TOKİ’nin sayfası gerçekten ilginç bilgilerle dolu!

TOKİ’den ucuza ev alma hayali
TOKİ‘nin internet sayfasında şöyle bir slogan var: “Çağdaş mekanlarda herkese yeterli konut“. Herhalde bir bildikleri vardır diye düşünüyorsunuz ama sonra Ankara Gölbaşı’ndaki TOKİ konutlarına akşam 19′dan 23′e kadar saat başı otobüs olduğunu düşününce bir an hangi çağda yaşadığınızı sorgulamadan da edemiyorsunuz. Bunun dışında iş saatlerinde de 2 tane otobüsün ring yaptığını öğrenince “aslına bakarsanız çağdaş bir mekanmış vesselam!” demeden de edemiyorsunuz. Mazhar abinin dediği gibi: “öyle haller içindeki halim, Türkçe’ye çevirmeye yok mecalim…”

Birisi bana çağdaş mekan derse orada bir dur derim; kulak kabartırım. TOKİ’nin internet sayfasını görünceyse fazlasını yaptım ve gittim Gölbaşı Örencik diye bir yerde sattıkları evlere baktım; baktım dediğim konuyla ilgili satış fiyatlarına baktım. Yoksa ortada bakılacak ev falan yok.

Bu kadar yıldır Ankara’dayım; Örencik neresidir, nasıl gidilir bilmem ama çağdaş olduğuna şüphem yok! Neyse efendim, TOKİ demiş ki: Ey sevgili vatandaşlar! 144 ay yani 12 yıl vade ile ev sahibi olabilirsiniz ama evi mimari plandan seçeceksiniz (baktım ama onu da pek anlamadım, 15 inch bilgisayarda pek anlaşılmıyor). Sonra da en ucuzundan yaklaşık 9.200TL peşinatla, ayda 570TL başlangıç taksitleriyle ev sahibi olabileceksiniz. Peşin almak isterseniz de 92.000TL ödüyorsunuz. Evimiz 95m2, 3. kat ve daire numarası 7. (buyrun bakın, 3. sıra). Yani TOKİ diyor ki “siz canınızı sıkmayın, ev almak istiyorsanız ben sizin için ölme eşeğim ölme vadesi yaptım!”

Mortgage işine girsek?
İktisatçı yanım beni dürttü ve acaba bankalardan kredi alsam ne olur diye sormaya itti, itmez olaydı! Garanti Bankası’nın internet adresine girip 93.000TL’yi 144 ay olarak geri ödemek istediğimde “Özür dileriz, şu anda işleminizi gerçekleştiremiyoruz. Lütfen daha sonra tekrar deneyiniz” cevabını alıyoruz. Oysa 120 ay olarak geri ödemek istersem cevabımı yapıştırıveriyorlar: %1,05 faizle, ayda 1.366TL ödüyoruz. Yani 93.000TL alıp geriye 164.000TL ödüyoruz. Sanırım bundan güzel borç olamaz, bu hesaplamalar için umarım birilerini çalıştırmıyorlardır. (Ah be, banka sahibi olmak varmış!)
Hal böyle olunca hemen TOKİ’ye koşup göz yaşları içinde kollarında teselli bulabilirdim ama yılmadım ve son günlerin ING Bank reklamlarına kanarak işi bir de “uzmanına” sorayım dedim. Garanti’de olduğu gibi 120 ay vadeli olarak 93.000TL alırsak ne olur diye sordum işin uzmanına ve aldığım cevap ayda 1,386TL ödersin şeklinde oldu. İnsan ne şekilde güleceğini bilemiyor, inanın! Sen git o kadar reklam yap, “bir kadın bir erkek”in sanal kahramanları ile bizi kendine ısındır(dığını san) ve sonra git Garanti’nin 20TL üstünde aylık ödeme planı çıkart. E şimdi ne işe yaradı bu reklam? 93.000TL verecek adam kalkıp iki banka gezmeden reklamda gördü diye koşa koşa sana mı gelecek? Olmadı ING, sınıfta kaldın!

Velhasıl-ı kelam…
Yine en uygun ev TOKİ’de ama o da memurun bütçesine göre değil. Memur adamın maaşı (uzman falan değilse) 2.000TL’ye gelmez. Ayda 600TL taksite girmesi, nereden baksan 500TL’yi de halihazırda oturduğu eve verdiği durumda pek de mümkün değildir. TOKİ önce konutları yapsa, sonra satmayı düşünse belki daha çok insan o evlere girebilir ama plan halinde ev satınca ev sahibi olmak isteyenlerin değil evi yatırım aracı olarak görenlerin iştahını kabartmış oluyor. Misal, şöyle 5.000TL maaş alsam anında TOKİ’den 4 eve girerim, 40 yaşıma geldiğimde 4 ev sahibi olurum; oh, mis!

Yani demem o ki paramızı mevduatta tutalım, olmadı IMKB 30′a girelim ama fazla da kurcalamayalım sevgili Barış!..