iktisadiyat

Koselleck, “İlerleme” adlı kitabında ilerlemenin üç aşaması olduğunu belirtmektedir. Birinci aşamada, evrensellik kazanan özne sonra bir araç haline gelir ve ilerleme kavramına zamanın ilerlemesine dayalı olarak tarihin ilerlemesi görüşü eklenir. İkinci aşamada, ilerlemenin öznesi ve nesnesi yer değiştirir. Zamanı ve tarihi ilerleten öznenin yerine zamanın ve tarihin ilerlettiği özne yerleşir. Üçüncü ve son aşamada ise özne ve nesne birleşir ve tam bir kavram olarak yerleşir. Benzer bir üç aşamalı ilerleme yaklaşımını iktisat için kullanabiliriz. İktisadi davranışın nedenlerini incelemeyle işe başlayan iktisat biliminde iktisadi davranış birinci aşamadaki özneydi. İkinci aşamada, özne ve nesne öyle bir yer değiştirdi ki birinci aşamada nesne olabilecek her kavram özne olup iktisadi davranışla açıklanmaya başladı. İktisat tarihinde özne ve nesneyi birleştirmeye yönelik girişimler olsa da an itibariyle hala ikinci aşamanın egemenliğinde olduğumuzdan üçüncü aşamaya henüz varamadık. Yani üçlü aşama yöntemine göre henüz iktisat ilerlemeyi tam başaramadı.

Read the rest of this entry »

Daha önceki bir yazımda Hayek’in “Economics and Knowledge” adlı makalesinden bahsetmiştim. Makalenin benim tarafımdan yapılan çevirisi geçen yaz Liberal Düşünce dergisinde yayınlandı. Burada önceden yazdığım yazıyı da küçük bir-iki ilâveyle makaleye takdim olarak ekledim. Yazıların linklerini aşağıda verdim:

Takdim

İktisat ve Bilgi

Bu makale Hayek’in ekonomide kullanılan bilgi meselesi üzerine yazdığı iki makalesinin ilki. Esas itibariyle 1936’da yapılan bir konuşmanın metni olan makale 1937’de Economica dergisinde yayınlanmış. Benim bildiğim kadarıyla içeriğinin soyut olması nedeniyle Hayek’in ağır makalelerinden biri. Diğer makale de 1945’te yayınlanan “The Use of Knowledge in Society”. Her ikisi de 1948’de çıkan ve Hayek’in yazılarının bir derlemesi olan “Individualism and Economic Order” kitabında yeniden yayınlanmış (kitabın linki şurada). 

Read the rest of this entry »

Müzik ne işe yarar?

İnsanlıkla beraber var olan müziğin işlevinin daima değiştiğini varsayarsak, bu soruya bir dizi cevap vermek mümkün: Karşı cinse kur yapmaya, heyecanlanmaya, başka türlü anlatamayacağımız şeyleri anlatmaya, hüzünlenmeye, bazı hastalıkların tedavisine, eğlenmeye, dans etmeye, ferahlamaya, uyumaya, uyanmaya, yalnız kalmaya, birlik olmaya… ve nihayet tüketilmeye yarar. Nitekim Danuta Mirka “Değişik insanlar için müzik, tefekkür edilecek, üzerine meditasyon yapılacak bir nesne, inclenecek bir organizma, yapısı çözülecek bir mekanizma ya da tüketilecek bir ürün olabilir” demiş. Artık bizi düşünmek değil tüketmek var ediyor. Tüketiyoruz öyleyse varız çünkü günümüzde bireyin birey olarak gerekli ve hemen hemen yeri doldurulamaz olduğu tek yer tüketici konumudur. Müziğin uzun zamandan beri farklı tanımlanmış işlevleri var, oysa sanat eserinin sağlaması gereken tek koşul işlevsizliktir. Müzik tanımlanabilir bir işleve sahip olup nesneleşmekle de kalmıyor, işlevinden farklı amaçlar için kullanılıp fetiş haline geliyor.

Read the rest of this entry »

23 Nisan 2010 tarihinde Amerikan İktisat Birliği (American Economic Association) 33. John Bates Clark madalyasını MIT’de çalışan ve uygulamalı mikroekonometri alanındaki çalışmalarıyla tanınan Fransız iktisatçı Esther Duflo’ya verdi.

Read the rest of this entry »

Sonunda Thomas K. McCraw’ın “Prophet of Innovation” adlı 700 küsur sayfalık Schumpeter biyografisini bitirdim. Kitabın kolay okunan, sıkmayıcı bir üslubu var.

Kapitalizmin işleyişini anlamaya çalışanlardan sola eğilenler Marx’ı, ortaya eğilenler Keynes’i, sağa eğilenler de Hayek’i okurlar. Bu iktisatçıların her biri piyasa ekonomisini sınırları gayet belli bir bakış açısıyla ele alır. Dolayısıyla, örneğin, Hayek’in fikirlerini beğendiğini söyleyen birinin piyasa ekonomisiyle ilgili düşünceleri de aşikârdır. Schumpeter ise bu iktisatçılar kadar tanınmaz, ama kanaatimce Marx’tan sonraki en özgün kapitalizm açıklamasını yapmıştır.

“The Theory of Economic Development” kitabında Schumpeter kapitalizmin itici gücü olarak gördüğü girişimciden ve onun yaptığı yeniliklerden bahseder. En tanınmış eseri olan “Capitalism, Socialism and Democracy” kitabında da kapitalizmi evrimsel bir süreç olarak ele alır. Kapitalizm doğası itibariyle bir “iktisadî değişim biçimi ya da yöntemidir.”

Read the rest of this entry »

Yeni dönemde hareketlilik tüm hızıyla sürüyor:

Hakkımızda bölümü yenilendi. Artık fotoğraflı kısa özgeçmişlerimize ulaşabileceksiniz; kimdir bu adamlar diye Google’a sormaktan kurtarıyoruz sizi.

Ayrılık meselesine gelince: Dostumuz Murad sevgili kızı Duru ile biraz daha vakit geçirebilmek adına şimdilik aramızdan ayrılıyor; tatile çıkıyor da diyebiliriz.

Şimdilik bu kadar. Bizi izlemeye devam edin!

Haftasonu Taksim’de çay içerken pek küçük istatistiksel olasılığa sahip bir karşılaşma yaşandı. Sene boyunca yaptığım çeşitli yutdışı master – doktora başvurularım yavaş yavaş sonuçlanmaya başlıyor. Geçen hafta aldığım habere göre İsveç, Lund Üniversitesinden master kabulü almışım. Taksim’deki küçük olasılıklı karşılaşma ise yıllardır hiç Türk öğrencisi olmayan programa bu sene kabul edilen ikinci kişinin yanımda oturuyor olması ve kulak misafirliği ile şaşkınlığın yaşanması. Her ne kadar bu programa kaydolmayacaksam da bu kabul bana İsveç başvurularında doğru yol izlediğimi kanıtladı. İsveç’te yüksek lisans yapmayı düşünen arkadaşlar için yol gösterici bir yazı yazmanın da faydalı olacağını düşündüm: Read the rest of this entry »