iktisadiyat

     Freiburg okulu Freiburg Albert Ludwig Üniversitesi’nde 1930’lu yıllarda Alman ekonomist Walter Eucken ve hukukçu Franz Böhm tarafından kurulmuştur Bu iktisatçılar genel anlamda, serbest piyasa ekonomisi içinde tam rekabet kurumunun bir ordo-naturel (doğal düzen) olarak kendiliğinden var olmayıp, bir ordo-sosyal (sosyal düzen) olarak devlet tarafından organize edilmesi ve yasal kurumsal önlemlerle korunması gerektiğini savunmuşlardır.

     Freiburg Okulu’nun temek öğretisi Ekonomik Düzen Teorisi ve Politikası’dır. Bu konudaki açıklamalardan önce bu okulun savunduğu bazı temel düşünceleri açıklamakta yarar var:

-          Freiburg Okulu mensuplarına göre toplumda düzene mutlak ihtiyaç vardır. Toplumsal düzenin ya da sosyal düzenin bir yönünü Ekonomik Düzen oluşturur.

-          Freiburg Okulu mensuplarına göre ekonomik düzen tümüyle kendiliğinden oluşmaz; düzenin mutlaka kural ve kurumlara dayalı olması gerekir. Freiburg Okulu, ekonomik düzenin temel ilke, kurum ve kurallarının bizzat insanlar tarafından oluşturulabileceğini kabul eder. Bu açıdan Freiburg Okulu, Fizyokratların Doğal Düzen teorisini reddeder. Freiburg Okulu, anti-rasyonalizm ya da evrimci rasyonalizm düşüncesi yerine Yapıcı ya da Kurucu Rasyonalizm düşüncesini savunur.

-          Freiburg Okulu, klasik iktisat okulu mensuplarının “sınırlı devlet” anlayışı yerine “aktif- yapıcı-fonksiyonel devlet” anlayışını savunmaktadır. Freiburg Okulu mensuplarına göre Aktif Devlet sosyo-ekonomik-politik düzenin kural ve kurumlarını oluşturan bir devlet anlayışıdır

-          Freiburg Okulu’nun liberalizm anlayışı literatürde “ordo liberalizmi” olarak geçer. “ORDO” Latince’de “doğal düzen” anlamına gelmektedir. Bunun karşıtı Latince kelime ise, “Ordinatio” dur. Ordinatio devlet tarafından oluşturulmuş bir düzendir. Bu bakımdan Alman Literatüründe buna “ordre Positif” de denilir. ORDO halen Freiburg Okulu’nun yıllık yayın organı olarak faaliyetini sürdürmektedir.

-          Freiburg Okulu’nun kurucularına ve savunucularına göre, piyasada mevcut rekabet yetersizdir. Devletin rekabeti teşvik edecek ve koruyacak; aksak ve haksız rekabeti engelleyecek ve cezalandıracak kurallar koyması gereklidir. Walter Eucken’in 1942 yılında yazdığı bir makalenin başlığı şu şekildedir. “Ekonomik Anayasanın Temel İlkesi Olarak Rekabet”. Anlaşıldığı üzere Eucken ekonomik düzenin en önemli ilkesi olarak rekabet kurumunu görmektedir.

-          Freiburg okulu mensuplarının eserlerinde sıkça kullanılan ve üzerinde durulan temel kavramlar şunlardır: “Ordnungsrahmen”, bu kavram ile yasal kurumsal düzenin temel çerçevesi ifade edilmektedir. Bu kavram yerine zaman zaman “Ordnungstheorie”dir. Türkçe’ye “Ekonomik Düzen” olarak çevirebileceğimiz bu paradigma, ekonomik düzenin gereğini ve teorik temellerini inceler. “Ordnungspolitik” (Ekonomik Düzen Politikası) kavramı ise, ekonomik düzen konusunda temel ekonomi politikası önerilerini araştırır.  Freiburg Okulu mensuplarının ( ORDO Liberallerin) temel amacı insan hak ve özgülüklerini güvence altına alacak bir ekonomik ve sosyal düzenin temel ilke, kural ve kurumlarını oluşturmaktır. Freiburg Okulu mensupları Ekonomik Düzen Teorisi içerisinde öncelikle sosyal düzenin oluşumu ve ekonomik düzene niçin ihtiyaç duyulduğu konusunu incelemektedir.