Comments on: Bir Soru http://iktisadiyat.com/2009/03/22/bir-soru/ Sat, 04 Sep 2010 20:36:15 +0000 hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.0.1 By: Can Madenci http://iktisadiyat.com/2009/03/22/bir-soru/comment-page-1/#comment-58 Can Madenci Wed, 29 Apr 2009 19:34:44 +0000 http://iktisadiyat.com/?p=298#comment-58 Ferit’in yazdıkları doğru. Senin cevap da hâliyle doğru, ama yorumlara bakarak cevap verdiysen kısmen kopya çekmiş sayarım. Şüphesiz soruya ödül koymadım. Benim gibi beleşçi bir adam ödül vermez, alır. Ferit’in yazdıkları doğru. Senin cevap da hâliyle doğru, ama yorumlara bakarak cevap verdiysen kısmen kopya çekmiş sayarım. Şüphesiz soruya ödül koymadım. Benim gibi beleşçi bir adam ödül vermez, alır.

]]> By: Mister No http://iktisadiyat.com/2009/03/22/bir-soru/comment-page-1/#comment-57 Mister No Wed, 29 Apr 2009 13:10:42 +0000 http://iktisadiyat.com/?p=298#comment-57 Can hocam bu soru yazılalı bir ay olmuş, ödül var mıydı işin ucunda? Geç kaldım, cevaplar açıklanmış ama bakmadım. (walla) .Ferit Bey'den kopya çekiyorum. Talebin değişmesi ile talep edilen miktarın değişmesi farklı anlamlara geliyor. Bu soruda talep fonksiyonu değişmez,yani lisansta eğri üzerinde kayma denilen durum gerçekleşir. Ferit Bey çakarsa ben de çakarım :) Can hocam bu soru yazılalı bir ay olmuş, ödül var mıydı işin ucunda? Geç kaldım, cevaplar açıklanmış ama bakmadım. (walla) .Ferit Bey’den kopya çekiyorum.
Talebin değişmesi ile talep edilen miktarın değişmesi farklı anlamlara geliyor. Bu soruda talep fonksiyonu değişmez,yani lisansta eğri üzerinde kayma denilen durum gerçekleşir.
Ferit Bey çakarsa ben de çakarım :)

]]> By: Meursault http://iktisadiyat.com/2009/03/22/bir-soru/comment-page-1/#comment-53 Meursault Wed, 25 Mar 2009 15:27:17 +0000 http://iktisadiyat.com/?p=298#comment-53 Pardon Can Bey, Siz "fiyatı yükselen malın talebine ne olur" sorusuna "talep artar" diyor; hem de malın fiyat esnekliğinın 1'den yukarı olduğunu mu iddia ediyorsunuz!!! Pardon Can Bey,

Siz “fiyatı yükselen malın talebine ne olur” sorusuna “talep artar” diyor; hem de malın fiyat esnekliğinın 1′den yukarı olduğunu mu iddia ediyorsunuz!!!

]]> By: Ferit Yüzer http://iktisadiyat.com/2009/03/22/bir-soru/comment-page-1/#comment-52 Ferit Yüzer Wed, 25 Mar 2009 07:02:21 +0000 http://iktisadiyat.com/?p=298#comment-52 "Bir mal üzerine satış vergisi konulunca, bu işlem o malın fiyatını nasıl etkiler?" Sanırım, Arz veya Talep artışı denince direkt eğirinin konumunu değiştirmek aklımıza geliyor. Burada hata yapıyor olabiliriz. Zira Arz- Talep Edilen MİKTAR'ın değişmesi ile Arz - Talep'in değişmesi farklı şeyler. Sorulan sorudaki fiyat değişimlerinin eğri üzerindeki değişimlerden kaynaklandığını düşünüyorum. Şaşırtma dolu bir soru.. Aklıma ilk gelen bu oldu.. “Bir mal üzerine satış vergisi konulunca, bu işlem o malın fiyatını nasıl etkiler?”

Sanırım, Arz veya Talep artışı denince direkt eğirinin konumunu değiştirmek aklımıza geliyor. Burada hata yapıyor olabiliriz. Zira Arz- Talep Edilen MİKTAR’ın değişmesi ile Arz – Talep’in değişmesi farklı şeyler. Sorulan sorudaki fiyat değişimlerinin eğri üzerindeki değişimlerden kaynaklandığını düşünüyorum. Şaşırtma dolu bir soru.. Aklıma ilk gelen bu oldu..

]]> By: Ceyhun Elgin http://iktisadiyat.com/2009/03/22/bir-soru/comment-page-1/#comment-51 Ceyhun Elgin Wed, 25 Mar 2009 01:57:12 +0000 http://iktisadiyat.com/?p=298#comment-51 cevap çok basit: tax incidence yani vergi yansıması arkadaşlar.Satıcıya 1 lira vergi koyalım.bu 1 liranın yükü alıcı ile satıcı arasında paylaşır.talebin ve arzın göreceli esnekliğine göre belirlenir. örneğin, talep fonksiyonu P_d=10-Q_d olsun. arz fonksiyonu da P_s=Q_s olsun. vergisiz denge Q_s=Q_d=5 P_s=P_d=5'te olusur. diyelim ki devlet 1 lira vergi koysun bu mala. bu durumda satıcı,alıcının mala ödediğinden 1 lira eksik alır mal başına. dengenin oluşum noktası ise P_s=P_d-1 denkleminden çıkar. yani dengenin olusum noktası Q=4.5, P_s=4.5 P_d=5.5'tur. P_d ile P_s arasındaki 1 liralık fark da devlete giden 1 liralık vergidir. Bu örnekte talep ve arz fonksiyonlarının türevi -1 ve 1. o nedenle yansıma eşit çıktı. türevler değişirse yansıma da değişir ve tabii ki sonuçta cevap çok basit: tax incidence yani vergi yansıması arkadaşlar.Satıcıya 1 lira vergi koyalım.bu 1 liranın yükü alıcı ile satıcı arasında paylaşır.talebin ve arzın göreceli esnekliğine göre belirlenir. örneğin, talep fonksiyonu
P_d=10-Q_d olsun. arz fonksiyonu da P_s=Q_s olsun. vergisiz denge Q_s=Q_d=5 P_s=P_d=5′te olusur. diyelim ki devlet 1 lira vergi koysun bu mala. bu durumda satıcı,alıcının mala ödediğinden 1 lira eksik alır mal başına. dengenin oluşum noktası ise P_s=P_d-1 denkleminden çıkar. yani dengenin olusum noktası Q=4.5, P_s=4.5 P_d=5.5′tur. P_d ile P_s arasındaki 1 liralık fark da devlete giden 1 liralık vergidir.

Bu örnekte talep ve arz fonksiyonlarının türevi -1 ve 1. o nedenle yansıma eşit çıktı. türevler değişirse yansıma da değişir ve tabii ki sonuçta

]]> By: Can_Madenci http://iktisadiyat.com/2009/03/22/bir-soru/comment-page-1/#comment-50 Can_Madenci Wed, 25 Mar 2009 01:40:29 +0000 http://iktisadiyat.com/?p=298#comment-50 Malın üzerine satış vergisi konulduğunda fiyatının artması hususunda zaten hiçbir sorun yok. O yüzden ilk kısımda yazılanlar doğru, ama ben bununla ilgilenmiyorum. İkinci kısımda soru doğru sorulmuş. Yani “fiyatı yükselen malın talebine ne olur” denilmiş, ama yanlış cevap verilmiş. Üstelik şekilde benim istediğim cevap gözlerinizin önünde duruyor. Şekilden de çıkaramıyorsanız durum oldukça vahim demektir. Üçüncü kısımda, malın fiyatını düşürmek için satış vergisi konulmalıdır sözü zaten bir şeylerin ters olduğuna dair ipucu vermeli. Yukarıdaki yorumumda kısa ve uzun dönem denge analizi dedim. Fiyat değişikliği dedim. Sorunun hem cevabı çok basit hem de iktisada giriş bilgilerine dayanıyor dedim. Bu yorumda da doğru sorunun sorulduğunu söyledim. Yeteri kadar ipucu verdim. Malın üzerine satış vergisi konulduğunda fiyatının artması hususunda zaten hiçbir sorun yok. O yüzden ilk kısımda yazılanlar doğru, ama ben bununla ilgilenmiyorum.

İkinci kısımda soru doğru sorulmuş. Yani “fiyatı yükselen malın talebine ne olur” denilmiş, ama yanlış cevap verilmiş. Üstelik şekilde benim istediğim cevap gözlerinizin önünde duruyor. Şekilden de çıkaramıyorsanız durum oldukça vahim demektir. Üçüncü kısımda, malın fiyatını düşürmek için satış vergisi konulmalıdır sözü zaten bir şeylerin ters olduğuna dair ipucu vermeli.

Yukarıdaki yorumumda kısa ve uzun dönem denge analizi dedim. Fiyat değişikliği dedim. Sorunun hem cevabı çok basit hem de iktisada giriş bilgilerine dayanıyor dedim. Bu yorumda da doğru sorunun sorulduğunu söyledim. Yeteri kadar ipucu verdim.

]]> By: Meursault http://iktisadiyat.com/2009/03/22/bir-soru/comment-page-1/#comment-49 Meursault Tue, 24 Mar 2009 19:32:36 +0000 http://iktisadiyat.com/?p=298#comment-49 http://tinyurl.com/conad4 Yukarıdaki grafikte gözüktüğü üzere; başlangıçta “a” noktasında dengede olan arz ve talep; arz üzerine vergi konulmasıyla dengesiz bir hale gelmiştir. Konulan 10 birimlik sabit vergi S1 arz eğrisini (Qs1=-10+5p diyelim) S2 haline getirmiştir (Qs2=-20+5p). Burada talebin sabit kaldığı göz önüne alındığında; dengeye gitmek isteyecek olan piyasa mal miktarını kısa vadede değiştiremeyeceği için fiyatı P1 düzeyine getirerek “b” noktasına gelir. Böylece sorunun ilk kısmı olan “Bir mal üzerine satış vergisi konulunca, bu işlem o malın fiyatını nasıl etkiler?” sorusu “Fiyatı yükselir.” olarak yanıtlanabilir. (Fiyat grafikte de görüldüğü üzere P0′dan P1′e çıkmıştır) Ancak; piyasa hala dengede değildir; böylece uzun vadede hem üretimin azalması hem de fiyat düşüşü birlikte gerçekleşir (piyasa “c” noktasında dengeye gelir) ve sorunun ikinci kısmı olan “Fiyatı yükselen malın talebine ne olur?” sorusu ile “Mala talep düşerse fiyatı değişir mi?” sorusu “Düşer” olarak cevaplanabilir. (Miktar Q0′dan Q1′e; fiyat da P1′den P2′ye düşmüştür) Ancak can alıcı olan “bir malın fiyatını düşürmenin yolu, o mal üzerine satış vergisi koymaktır” diyebilir miyiz?” sorusu hayır olarak yanıtlanır; çünkü tüm piyasa dengeye geldiğinde (c noktası) hem üretim Q0′dan Q1′e düşmüş; hem de fiyat argümana ters olarak P0′dan P2′ye çıkmıştır. Malın sonsuz esnek olması durumunda dahi fiyat değişmez, ancak üretim miktarı azalır. http://tinyurl.com/conad4

Yukarıdaki grafikte gözüktüğü üzere; başlangıçta “a” noktasında dengede olan arz ve talep; arz üzerine vergi konulmasıyla dengesiz bir hale gelmiştir. Konulan 10 birimlik sabit vergi S1 arz eğrisini (Qs1=-10+5p diyelim) S2 haline getirmiştir (Qs2=-20+5p). Burada talebin sabit kaldığı göz önüne alındığında; dengeye gitmek isteyecek olan piyasa mal miktarını kısa vadede değiştiremeyeceği için fiyatı P1 düzeyine getirerek “b” noktasına gelir.

Böylece sorunun ilk kısmı olan “Bir mal üzerine satış vergisi konulunca, bu işlem o malın fiyatını nasıl etkiler?” sorusu “Fiyatı yükselir.” olarak yanıtlanabilir. (Fiyat grafikte de görüldüğü üzere P0′dan P1′e çıkmıştır)

Ancak; piyasa hala dengede değildir; böylece uzun vadede hem üretimin azalması hem de fiyat düşüşü birlikte gerçekleşir (piyasa “c” noktasında dengeye gelir) ve sorunun ikinci kısmı olan “Fiyatı yükselen malın talebine ne olur?” sorusu ile “Mala talep düşerse fiyatı değişir mi?” sorusu “Düşer” olarak cevaplanabilir. (Miktar Q0′dan Q1′e; fiyat da P1′den P2′ye düşmüştür)

Ancak can alıcı olan “bir malın fiyatını düşürmenin yolu, o mal üzerine satış vergisi koymaktır” diyebilir miyiz?” sorusu hayır olarak yanıtlanır; çünkü tüm piyasa dengeye geldiğinde (c noktası) hem üretim Q0′dan Q1′e düşmüş; hem de fiyat argümana ters olarak P0′dan P2′ye çıkmıştır.

Malın sonsuz esnek olması durumunda dahi fiyat değişmez, ancak üretim miktarı azalır.

]]> By: admin http://iktisadiyat.com/2009/03/22/bir-soru/comment-page-1/#comment-47 admin Tue, 24 Mar 2009 18:08:36 +0000 http://iktisadiyat.com/?p=298#comment-47 "Fiyat cikar, sonra duser ama dustugu nokta da oncekinin uzerinde olur" meali bir aciklamayi esnekliklerle ilgili gerekli bilgi olmadigi icin verememistik. Aslinda bu cevaba cok once vardik ama tatmin etmedi seni :-) Bir baska arkadas guzel bir cevap yazacakti, ben de onu bekliyorum. U.Baris Urhan “Fiyat cikar, sonra duser ama dustugu nokta da oncekinin uzerinde olur” meali bir aciklamayi esnekliklerle ilgili gerekli bilgi olmadigi icin verememistik. Aslinda bu cevaba cok once vardik ama tatmin etmedi seni :-)

Bir baska arkadas guzel bir cevap yazacakti, ben de onu bekliyorum.

U.Baris Urhan

]]> By: Can_Madenci http://iktisadiyat.com/2009/03/22/bir-soru/comment-page-1/#comment-46 Can_Madenci Tue, 24 Mar 2009 07:32:54 +0000 http://iktisadiyat.com/?p=298#comment-46 İlk soru ve cevabında kafa karıştırıcı olan bir şey yok. Söz konusu malın fiyat esnekliği yüksek herhangi bir mal olduğunu düşünebilirsiniz. Bu, sorunun cevabını değiştirmeyecek. Dikkat edilmesi gereken şey fiyat değişikliğinin kendisi. Aslında cevap – dolaylı yoldan da olsa – tam da kısa ve uzun dönem denge analiziyle ilgili. Soruyu cevaplamak için gerekli olan iktisat bilgisi, iktisada giriş dersinde ilk ay içinde öğretilen bilgilere dayanıyor. Yazıyı bir-iki gün daha bekleteceğim, sonra cevabı ayrı bir yazı olarak açıklarım. Amigo sorusunu ise anlamadım. İlk soru ve cevabında kafa karıştırıcı olan bir şey yok. Söz konusu malın fiyat esnekliği yüksek herhangi bir mal olduğunu düşünebilirsiniz. Bu, sorunun cevabını değiştirmeyecek. Dikkat edilmesi gereken şey fiyat değişikliğinin kendisi.

Aslında cevap – dolaylı yoldan da olsa – tam da kısa ve uzun dönem denge analiziyle ilgili. Soruyu cevaplamak için gerekli olan iktisat bilgisi, iktisada giriş dersinde ilk ay içinde öğretilen bilgilere dayanıyor.

Yazıyı bir-iki gün daha bekleteceğim, sonra cevabı ayrı bir yazı olarak açıklarım. Amigo sorusunu ise anlamadım.

]]> By: admin http://iktisadiyat.com/2009/03/22/bir-soru/comment-page-1/#comment-45 admin Tue, 24 Mar 2009 00:26:27 +0000 http://iktisadiyat.com/?p=298#comment-45 Yok; sabahin su saatinde de ayni seyi goruyorum, aksam da ve hatta sabah kalktigimda da: Sorunun icinde birkac soru var: 1. Malin uzerine vergi geldi. Fiyat A, uzerine a geldi yani fiyat A+a oldu. fiyat yukseldi. Normal! Burada bir sIkInti yok. 2. Fiyat artti, talep dustu (mu?). SIkInti burada. Buradan sonrasina gitmek, malin cinsini bilmeden imkansiz. Burada arzin tepkisi, kisa-uzun donem vb. gibi konulara hic girmiyorum, zira cevap buradan gelmiyorsa oralardan hic gelmez! Yerimde saydigim asikar, iyisi mi meydani yeni arkadaslara birakalim. Merak ettim vallahi cevabi… U.Baris Urhan Yok; sabahin su saatinde de ayni seyi goruyorum, aksam da ve hatta sabah kalktigimda da:

Sorunun icinde birkac soru var:

1. Malin uzerine vergi geldi. Fiyat A, uzerine a geldi yani fiyat A+a oldu. fiyat yukseldi. Normal! Burada bir sIkInti yok.

2. Fiyat artti, talep dustu (mu?). SIkInti burada. Buradan sonrasina gitmek, malin cinsini bilmeden imkansiz.

Burada arzin tepkisi, kisa-uzun donem vb. gibi konulara hic girmiyorum, zira cevap buradan gelmiyorsa oralardan hic gelmez!

Yerimde saydigim asikar, iyisi mi meydani yeni arkadaslara birakalim. Merak ettim vallahi cevabi…

U.Baris Urhan

]]>